หน้าหลัก » Blogs » วัยก่อนเข้าเรียน - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 53 : การควบคุมตนเองในวัยก่อนเข้าเรียน

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การควบคุมตนเองในวัยก่อนเข้าเรียน

ในช่วงวัยก่อนเข้าเรียน เด็กเล็กเรียนรู้ที่จะควบคุมตนเอง (Self-regulate) ซึ่งเป็นความสามารถในการ (1) ควบคุมอารมณ์และความประพฤติตนเอง (2) ชะลอความพึงพอใจ (Gratification) และ (3) สร้างความสัมพันธ์ทางสังคมกับผู้อื่นในเชิงบวก การสอนการควบคุมตนเอง [รวมทั้งความหุนหันพลันแล่น (Impulse)] เป็นงานหลักที่สำคัญของผู้ดูแล โดยมีแนวทาง (Guideline) ดังต่อไปนี้

  • จัดให้มีความหลากหลายของประสบการณ์การเรียนรู้ – เด็กเล็กมักหันเหความสนใจ (Diversion) ได้ง่าย หากไม่มีสิ่งที่น่าสนใจ ผู้ดูแลมักคิดว่าตนไม่สามารถจัดมีให้มีประสบการณ์การเรียนรู้ที่น่าสนใจ จนกว่าจะสามารถควบคุมเด็กเล็กได้ แต่ปัญหาที่แท้จริงก็คือ เด็กเล็กมิได้อยู่ในความควบคุม เพราะไม่มีอะไรน่าสนใจต่างหาก ผู้ดูแลจึงต้องใส่ใจกับวางแผนประสบการณ์การเรียนรู้ของเด็กเล็ก
  • จัดแจงสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้เด็กเล็กทำในสิ่งที่ดีที่สุด – ต้องแน่ใจว่า มีพื้นที่กว้างใหญ่ในการรองรับ (Accord) กิจกรรมสร้างบล็อค (Block) ที่ไม่กีดขวางทางเดิน หลีกเลี่ยงการจัดพื้นที่ที่ชวนให้เด็กเล็กอยากวิ่งเล่นบนพื้นที่เปิดที่กว้างใหญ่เกินไป
  • รู้จักเด็กแต่ละคน – สร้างความสัมพันธ์กับพ่อแม่และสนับสนุนการใช้จุดแข็งจุดเด่น (Strength) ของเด็กเล็ก ตลอดจนความต้องการของเขา
  • กำหนดข้อจำกัดความเหมาะสมของพฤติกรรม – ตอกย้ำด้วยการอธิบายที่สมเหตุผล ในบรรยากาศของการให้เกียรติและดูแลซึ่งกันและกัน (Mutual)
  • พัฒนากฎเกณฑ์ง่ายๆ ไม่กี่ข้อ – อาทิ
  • ต้องทำดี (Be nice) ต่อผู้อื่น
  • ฟังผู้ดูแล
  • ทำตามคำสั่ง
  • ใช้มือช่วย และ
  • ใช้เท้าเดิน

ผู้ดูแลพูดคุยกับเด็กเล็กเรื่องกฎเกณฑ์ แล้วให้เด็กเล็กปฏิบัติตามจนกว่าจะคุ้นเคย แต่สามารถแก้ไข เปลี่ยนแปลง (ทั้งเพิ่มและลด) ได้

  • ใช้ภาษาแม่แต่กำเนิดของเด็กเล็กเท่าที่เป็นไปได้ – ใช้ความพยายามที่จะแสดงออกให้เด็กเล็กเห็นว่า ผู้ดูแลสนับสนุนวันธรรม และให้เกียรติภาษาของเขา
  • สอนให้เด็กเล็กเรียนรู้วิธีแสดงความรู้สึกด้วยวาจา – ช่วยเด็กเล็กในการสื่อสาร เพื่อช่วยแก้ปัญหาสังคมร่วมกับผู้อื่น ผ่านการใช้คำพูด [แทนที่จะใช้มือไม้] เมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้น
  • จำลองรูปแบบ (Model) ของการควบคุมตนเอง โดยใช้การพูดกับตนเอง (Self-talk) – ผู้ดูแลรำพึงรำพันว่า “แย่จริง ฉันไม่สามารถเปิดฝากระป๋องสีนี้ได้ รู้สึกอึดอัดใจ (Frustrated) [แล้วหายใจลึกๆ] เอาล่ะ ฉันจะลองอีกที” เป็นตัวอย่างการพูดให้เด็กได้ยินและเรียนรู้คำพูด

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Self-regulation - http://www.toolsofthemind.org/philosophy/self-regulation/ [2015, February 26].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน