หน้าหลัก » Blogs » วัยก่อนเข้าเรียน - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 54 : พัฒนาการการรับรู้ในวัยก่อนเข้าเรียน (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


พัฒนาการการรับรู้ในวัยก่อนเข้าเรียน (1)

เด็กวัยก่อนเข้าเรียนอยู่ในขั้นตอนของพัฒนาการด้านสติปัญญา (Intellectual) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ (Characteristics) ในขั้นตอน “ก่อนปฏิบัติการ” (Pre-operational stage) ดังนี้

  • เด็กเล็กเจริญเติบโตพร้อมความสามารถในการใช้สัญลักษณ์ (Symbol) ซึ่งรวมทั้งภาษาด้วย
  • เด็กเล็กไม่สามารถคิดในเชิงปฏิบัติการ (Operational thinking) ได้ [และนี่เป็นเหตุผลที่นักจิตวิทยา ฌอง เพียเจต์ (Jean Piaget) ใช้คำว่า “ก่อนปฏิบัติการ” ]
  • เด็กเล็กมุ่งเน้นที่ความคิด (Thought or idea) เดียว และมักไม่รวมถึง (Exclusion) ความคิดอื่นๆ
  • เด็กเล็กไม่สามารถ “อนุรักษ์” (Conserve) หรือเข้าใจว่า ปริมาณ (Quantity) สิ่งของไม่เปลี่ยนแปลงเพียงเพราะการเปลี่ยนแปลงรูปร่างที่ปรากฏให้เห็น (Appearance)

ผู้ดูแลเด็กเล็กมืออาชีพ สามารถส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กเล็ก โดยขั้นตอนต่างๆ ดังต่อไปนี้

  • จัดให้มีวัสดุจับต้องได้ (Concrete) เพื่อช่วยให้เด็กเล็กเห็น และผ่านประสบการณ์ แนวความคิด (Concept) และกระบวนการ (Process) – เด็กเล็กเรียนรู้ผ่านการสัมผัสและทดลองด้วยวัตถุจริง ได้มากกว่าจากภาพ นิทาน วีดิทัศน์ หรือการบรรยายของผู้ดูแล ตัวอย่างเช่น หากเด็กเล็กกำลังเรียนรู้เกี่ยวกับคำศัพท์ Apple ผู้ดูแลนำลูกแอ๊ปเปิ้ล จำนวนมากมาให้เด็กเล็กได้เห็น (See) จับต้อง (Touch) สัมผัส (Feel) ดม (Smell) และลิ้มรส (Taste) นอกจากนี้ ผู้ดูแลยังสามารถอภิปราย แยกประเภท สำรวจ และเล่นด้วยมือ (Manipulate) ตลอดจนสามารถรวบรวมสิ่งของอื่นๆ มาแสดงในชั้นเรียนได้ อาทิ ใบไม้ หิน และแมลง (Bugs) เพื่อให้เด็กเล็กเรียนรู้การเรียกชื่อ นับจำนวน และอธิบาย (Describe)
  • ใช้กิจกรรมที่ต้องลงมือปฏิบัติ (Hands-on) ซึ่งให้โอกาสเด็กเล็กในการมีส่วนร่วม และมีการเรียนรู้ – สนับสนุนให้เด็กเล็กใช้มือ และมีปฏิสัมพันธ์กับโลกรอบตัว เป็นการสร้างแนวความคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ คุณลักษณะ (Attribute) และกระบวนการ ในการสำรวจของขั้นตอน “ก่อนปฏิบัติการ” เด็กเล็กเริ่มรวบรวมและจัดระเบียบข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุที่เขาเล่นด้วยมือ ตัวอย่างเช่น เมื่อเด็กเล็กมีส่วนร่วมในการเล่นกับน้ำ ด้วยกรวย (Funnel) และถ้วย เขาจะเรียนรู้เกี่ยวกับแนวความคิดของการวัด (Measurement) ปริมาตร (Volume) การจม (Sink) กับการลอย (Float) ฟองอากาศ (Bubble) แท่งแก้ว (Prism) การระเหย (Evaporation) และการเดือด (Saturation) เป็นต้น
  • ให้เด็กเล็กมีโอกาสได้รับประสบการณ์ที่หลากหลาย (Diverse) – จัดให้มีกิจกรรมหลากหลาย และสภาพแวดล้อมของการเล่นที่เอื้อต่อการสอนนานาทักษะ แนวความคิด และกระบวนการ โดยคำนึงถึงประเภทของกิจกรรมทั้งในที่ร่มและในที่แจ้ง ซึ่งเอื้ออำนวยต่อพัฒนาการทางการเคลื่อนไหว ทางสังคม ทางอารมณ์ และทางการรับรู้ (Cognitive) ตัวอย่างเช่น กิจกรรมการเล่นและเกมในที่แจ้ง ไม่ว่าจะเป็นการเล่นไล่จับ (Tag) การกระโดดเชือก (Rope jump) หรือการเล่นหัวกระโหลกไขว้ (Hopscotch) ซึ่งช่วยเพิ่มพัฒนาการการเคลื่อนไหวใหญ่ ส่วนกิจกรรมการเคลื่อนไหวเล็กน้อย ได้แก่ การใช้กรรไกร การร้อยลูกปัด (Bead String) การระบายสี และการใช้วัสดุเขียน อาทิ ดินสอเทียน ดินสอสี และปากกาทำเครื่องหมาย (Marker)

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Cognitive development - http://en.wikipedia.org/wiki/Cognitive_development [2015, March 1].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน