หน้าหลัก » Blogs » วัยก่อนเข้าเรียน - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 81: การเล่นในโปรแกรมวัยก่อนเข้าเรียน (2)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การเล่นในโปรแกรมวัยก่อนเข้าเรียน

อย่างไรก็ตาม การเล่นมิใช่สิ่งที่จะอุบัติขึ้นทันทีทันใด (Spontaneous) ผู้ที่ดูแลเด็กเล็กต้องมีการส่งเสริมการเล่น ดังนี้

  • จัดให้มีโอกาสเล่นหลากหลาย โดยจัดแจงห้องต่างๆ ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ อาทิ ศูนย์บล็อค (Block center) ซึ่งประกอบด้วยบล็อคหลายประเภท อาทิ ตามน้ำหนักและตามขนาด ศูนย์บทบาทสมมุติ (Dramatic play) ซึ่งประกอบด้วยพร้อมเสื้ออาภรณ์ในการแสดง และศูนย์บ้าน (Home center) ซึ่งประกอบด้วยของเล่นเด็ก อาทิ ตุ๊กตา รถยนต์ และวีรชนในการ์ตูน (Action figure)
  • ปรับเปลี่ยนศูนย์การเรียนรู้ ไปตามการหมุนเวียน (Rotate) ของการสอน ตัวอย่างเช่น ถ้าสอนเรื่องการขนส่ง (Transportation) ก็ให้จัดวางของเล่นที่เป็นเรือ จักรยาน รถยนต์ รถบรรทุก และรถไฟ ในศูนย์เครื่องเล่นสัมผัส (Manipulative center) เด็กเล็กก็จะเริ่มสนุกสนานกับของเล่นดังกล่าว ในขณะเดียวกันก็ “ซึมซับ” (Internalize) ข้อมูลที่ผู้ดูแลส่งผ่านการเล่นดังกล่าว
  • จัดเด็กเล็ก 3 – 4 คนเข้ากลุ่มตามบุคลิกภาพ (Personality) จุดแข็งจุดเด่น (Strength) และจุดอ่อนจุดด้อย (Weakness) ของเด็ก แล้วหมุนเวียนไปตามศูนย์การเรียนรู้ ไม่ปล่อยให้เด็กอยู่ในศูนย์การเรียนรู้ตามลำพัง การเล่นเป็นกลุ่มเป็นโอกาสอันวิเศษในการช่วยให้เด็กเล็กเรียนรู้ทักษะสังคมและแก้ปัญหา ซึ่งทำได้ยากหากปล่อยให้เด็กเล็กดำเนินการตามลำพัง (Solo) ในบางโอกาส เด็กเล็กจะ “กลมกลืน” (Blend) กับศูนย์การเรียนรู้ไปตามธรรมชาติ และเป็นสิ่งที่ยอมรับกันได้ (Acceptable)
  • เมื่อสังเกตเห็นเด็กเล็กรวมกิจกรรมเข้าด้วยกันบ่อยๆ อาทิ ศูนย์บล็อคกับศูนย์เครื่องเล่นสัมผัส หรือศูนย์บ้านกับศูนย์แต่งตัว (Dress-up) ผู้ดูแลก็ควรจะรวมศูนย์ดังกล่าวเข้าด้วยกัน ซึ่งอาจทำให้กลุ่มเด็กเล็กใหญ่โตขึ้น แต่ก็ทำให้มีชีวิตชีวา (Vibrant) มากขึ้น ซึ่งเอื้ออำนวย (Conducive) ต่อการสร้างทักษะทางสังคมเพิ่มขึ้น
  • เคลื่อนย้ายเด็กให้เข้ากลุ่มที่แตกต่างกัน แม้จะไม่สามารถหากลุ่มที่สมบูรณ์แบบ (Perfect) ให้เด็กแต่ละคนได้ทันทีทันใด โดยพึงสังเกตเด็กที่ไม่ชอบมีส่วนร่วมในการเล่น ซึ่งแตกต่างจากเด็กที่ชอบริเริ่ม (Initiative)
  • ตามธรรมชาติแล้ว เด็กเล็กอาจไม่รู้ว่าจะเล่นอย่างไร? โดยเฉพาะเมื่อเขาไม่คุ้นเคยกับของเล่น หรือกับเด็กเล็กอื่นๆ หรือถ้าหากเขามีพัฒนาการที่ช้ากว่าวัย ควรแนะนำของเล่นที่เสริมส่งกัน (Complementary)
  • ใช้การเล่นให้เป็นโอกาสของการสังเกตเด็กเล็ก ซึ่งมักจะสื่อสารผ่านการเล่น ถึง (1) แข็งจุดเด่น และจุดอ่อนจุดด้อยของเด็กเล็ก (2) ชีวิตที่บ้าน (3) ความสัมพันธ์ (4) ความกลัวและความไม่มั่นคง และ (5) ความสนุกสนานและความสนใจ ผู้ดูแลสามรถใช้ข้อมูลเหล่านี้ ในการสอนเด็กเล็กอย่างได้ประสิทธิผล
  • ตระหนักว่า การเล่นเป็นวิธีการที่เด็ก “แก้ปัญหา” (Work out) สำรวจ และสื่อสาร หากเด็กใช้ภาษาหรือแสดงออกซึ่งพฤติกรรมที่ก้าวร้าว (Aggressive) เกินไป หรือระราน (Abusive) ผู้ดูแลควรบันทึกสถานการณ์ เวลา และวันที่ แล้วรายงานต่อหัวหน้าและต่อพ่อแม่

การเล่นอาจเป็นการผจญภัย (Adventure) สำหรับผู้ดูแลและเด็กเล็ก แต่ถ้าได้รับการเอาใจใส่ในชั้นเรียน ทั้งผู้ดูแล และเด็กจะเรียนรู้ได้มาก และทำให้วันในสถานดูแลเด็กเล็ก เป็นสิ่งที่น่ารื่นรมย์ทั้งสองฝ่าย

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Learning through play - http://en.wikipedia.org/wiki/Learning_through_play [2015, May 3].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน