หน้าหลัก » Blogs » วัยก่อนเข้าเรียน - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 85: รูปแบบของการเล่น (1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


รูปแบบของการเล่น

การเล่นเกิดขึ้นในหลายรูปแบบ ความเข้าใจในแต่ละแบบจะช่วยให้การนำโปรแกรมการเรียนรู้ผ่านการเล่นไปลงมือปฏิบัติ จนสัมฤทธิ์ผล แต่ละรูปแบบของการเล่นได้แก่ . . .

การเล่นทางสังคม (Social play) – นักวิจัยได้ศึกษาพบว่า เด็กเล็กมักเคยผ่าน 6 รูปแบบของการเล่น ดังนี้

  1. การเล่นที่ไม่หมกมุ่น (Unoccupied) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กมิได้เล่นกับสิ่งของใดๆ ทั้งสิ้น เขาเพียงยืนหรือนั่ง โดยปราศจากการทำอะไรให้เป็นที่สังเกตได้ (Observable)
  2. การเล่นคนเดียว (Solitary) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กเล่นตามลำพัง โดยเขาไม่รับรู้เรื่องของเด็กเล็กอื่นๆ
  3. การเล่นที่เป็นผู้ดู (On-looker) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กเฝ้าดูและสังเกตการเล่นของเด็กเล็กอื่น ศูนย์กลางความสนใจ (Center of interest) อยู่ที่การเล่นของผู้อื่น
  4. การเล่นคู่ขนาน (Parallel) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กเล่นตามไปด้วย (Alongside) แต่ในหนทางที่เหมือนเด็กเล็กอื่นที่เล่นอยู่ข้างๆ และพร้อมด้วยของเล่นหรือวัสดุอื่นๆ ที่คล้ายกับของเด็กเล็กอื่น
  5. การเล่นเพียงร่วมด้วย (Associative) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กมีปฏิสัมพันธ์ (Interact) ต่อกัน อาจเป็นการตั้งคำถามกันหรือแบ่งปัน (Share) วัสดุ
  6. การเล่นอย่างร่วมมือ (Cooperative) – เป็นการเล่นที่เด็กเล็กเล่นด้วยกันอย่างกระตือรือร้น มักเป็นผลลัพธ์จากการจัดแจง (Organize) ของผู้ดูแลเด็กเล็ก

การสังเกตการเล่นทางสังคมของเด็กเล็กเป็นวิธีที่ดีในการ “สร้างความหลักแหลม” (Sharpen) ทักษะการสังเกต และในการเรียนรู้เกี่ยวกับการเล่นของเด็กเล็ก และการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นผ่านการเล่น

การเล่นทางสังคม ทำหน้าที่หลายอย่าง โดยเป็นวิธีการ (Means) ที่เด็กเล็กมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น และเรียนรู้ทักษะทางสังคมที่หลากหลาย ตัวอย่างเช่น เด็กเล็กเรียนรู้การประนีประนอม (Compromise) (อาทิ “ให้ฉันเป็นทารกก่อน และเธอเป็นแม่”) มีความยืดหยุ่น (Flexible) (อาทิ เราจะทำตามวิธีของเธอก่อน แล้วค่อยทำตามวิธีของฉัน)

นอกจากการแก้ปัญหาความขัดแย้ง (Conflict resolution) และดำเนินกระบวนการของการเรียนรู้แล้ว การเรียนรู้ทางสังคมยังเป็นพาหนะ (Vehicle) ของการฝึกฝนและพัฒนาทักษะการอ่านออก-เขียนได้ (Literacy) ในเด็กเล็ก กล่าวคือ เด็กเล็กมีโอกาสฝึกปรือภาษากับเด็กเล็กอื่นๆ ที่เขาได้เรียนรู้มา

การเล่นทางสังคมยังช่วยให้เด็กเล็กเรียนรู้การควบคุมความหุนหันพลันแล่น (Impulse control) เพราะเด็กเล็กจะเรียนรู้ว่า เขาไม่สามารถจะได้อะไรตามความต้องการทุกครั้งไป และการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน เป็นการปิดกั้น (Negate) มิให้เด็กเล็กแยกตัวออกไปอยู่ตามลำพัง (Isolation) และเปิดทางให้ไปสู่ความสำเร็จในการดำรงชีวิตในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม เด็กเล็กไม่สามารถเรียนรู้ทุกอย่างที่เขาจำเป็นต้องรู้ผ่านการเล่น ผู้ดูแลเด็กเล็กมีโอกาสริเริ่มสิ่งใหม่ๆ ในหลักสูตร ตัวอย่างเช่น หลังการประเมินความรู้เรื่องตัวเลขของเด็กเล็ก ผู้ดูแลอาจตัดสินใจว่า เด็กเล็กจำเป็นต้องได้รับการฝึกปรือในเรื่องการนับ (Counting) จึงจัดแจงให้เด็กเล็กช่วยกันนับจำนวนลูกหมีที่อยู่ในตะกร้าบนโต๊ะ เป็นต้น

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Learning through play - http://en.wikipedia.org/wiki/Learning_through_play [2015, May 11].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน