หน้าหลัก » Blogs » วัยประถมต้น - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 149 : พัฒนาการทางอารมณ์

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


พัฒนาการทางสังคม

ลองคิดถึงชั่วขณะที่อารมณ์ (Emotion) มีความสำคัญต่อชีวิตประจำวัน และอิทธิพลต่อสิ่งที่เรียนและวิถีการเรียนรู้ จะพบว่า เมื่อคนเรามีความสุข ชีวิตก็จะดำเนินไปด้วยดี แต่เมื่อเรามีความเศร้า ก็จะยากต่อการทำในสิ่งที่ต้องทำ เด็กนักเรียน ก็ไม่แตกต่างกัน อารมณ์เป็นส่วนสำคัญในชีวิตของเขา และหนึ่งในความรับผิดชอบของครูประถมต้นก็คือ การช่วยให้เขาพัฒนาอารมณ์ในเชิงบวก และแสดงออกซึ่งอารมณ์ในวิถีทางที่เป็นสุข (Healthy)

เอริค เอริคสัน (Erik Erikson) เชื่อว่า ในช่วงประถมต้น เด็กเรียนรู้ทักษะอย่างเป็นทางการของชีวิต (Formal skills of life) โดย (1) ผูกสัมพันธ์ (Relate) กับเพื่อนฝูง (Peers) ตามกฎเกณฑ์ (Rule) (2) เล่นอย่างอิสระ (Free play) ที่อาจดำเนิน (Progress) ภายใต้กฎเกณฑ์ที่เคร่งครัด (Elaborately structured) ซึ่งอาจต้องอาศัยการทำงานเป็นหมู่คณะ (Teamwork) อาทิ ฟุตบอล และ (3) การเรียนรู้ให้เกิดความช่ำชอง (Mastering) ในสังคมศึกษา การอ่าน และเลขคณิต

ดังนั้น การบ้าน จึงเป็นสิ่งที่จำเป็นในการเพิ่มวินัยตนเอง (Self-discipline) ต่อไปนี้เป็นกิจกรรมที่จะให้ความคิดเฉพาะ (Specific) ว่าจะสนับสนุนพัฒนาการทางสังคม-อารมณ์ของเด็กอย่างไร ในขั้นตอนของ “อุตสาหะ” (Industry) เมื่อเด็กประสบความสำเร็จในสิ่งที่ตนพยายาม กับความ “ด้อยปัญญา” (Inferiority) ในความรู้สึกของเด็ก เมื่อประสบความล้มเหลวในสิ่งที่ตนพยายาม

  • ใช้หนังสือเรียน (Literature) ในการพูดคุยถึงอารมณ์ – เด็กประถมศึกษาปีที่ 1 – 3 ชอบพูดถึงอารมณ์ของเขาและอารมณ์ของตัวละคร (Character) ในหนังสือเรียน เขาสามารถสรุปผล (Inference) เกี่ยวกับสภาวะ (State) อารมณ์ของตัวละคร และพูดคุยว่า อารมณ์ดังกล่าวเหมาะสมหรือไม่ตามท้องเรื่อง (Story) และสามารถผูกความสัมพันธ์ (Relate) ของสภาวะอารมณ์กับชีวิตของตนและกับเหตุการณ์ (Event) ที่บ้านและในชั้นเรียน
  • สนับสนุนให้เด็กแสดงออกซึ่งอารมณ์ของเขา – เริ่มต้นและสิ้นสุดของวัน ด้วยการพูดคุยในชั้นเรียนถึงวิธีที่ดีในการช่วยเด็กแสดงออกซึ่งความคิด (Thought) และความรู้สึก (Feeling) ของเขา ให้เขามีทางออก (Outlet) ที่มั่นคงปลอดภัย (Safe and secure) เพื่อแสดงอารมณ์ความรู้สึกระหว่างวัน นอกจากนี้ พึงเริ่มต้นทุกๆ เช้าด้วยการประชุม โดยถามไถ่ถึงความสนุกสนาน (Joy) และความกังวล (Concern) ซึ่งสร้างบริบท (Context) ให้เด็กสามารถพูดคุยอย่างอิสระถึงความรู้สึกของเขา
  • เขียนในเรื่องอารมณ์ความรู้สึก – ให้โอกาสเด็กเขียนบันทึกประจำวัน (Journal) ซึ่งกล่าวเขาจะถึงบ้าน ชีวิตครอบครัว เหตุการณ์ในชั้นเรียน และเขารู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับตนเอง?
  • จัดให้มีโอกาสสัมผัสความแตกต่างทางวัฒนธรรม – พึงระมัดระวังว่า วัฒนธรรมหลากหลายแสดงออกอย่างไร? ในบางวัฒนธรรม การแสดงออกทางอารมณ์เป็นไปอย่างเปิดเผย แต่ในบางวัฒนธรรม ก็ไม่แสดงออกเลย ครูประถมต้นจึงควรทำงานใกล้ชิดกับพ่อแม่เด็ก เพื่อเรียนรู้ว่า ในวัฒนธรรมของเขา ยอมให้มีการแสดงออกซึ่งอารมณ์มากน้อยเพียงใด อาทิ ความสุขและความเศร้า และการยอมรับทางวัฒนธรรม (Culturally acceptable) และวิถีทางใดที่ยอมรับการแสดงออกไม่ได้?

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Stages of Social-Emotional Development - http://childdevelopmentinfo.com/child-development/erickson/ [2015, October 8].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน