หน้าหลัก » Blogs » วัยประถมต้น - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 151 : พัฒนาการทางจริยธรรม

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


พัฒนาการทางจริยธรรม

พัฒนาการทางจริยธรรมคือ กระบวนการพัฒนาทัศนคติ (Attitude) และพฤติกรรม (Behavior) ซึ่งยอมรับกันได้ในทางวัฒนธรรม ที่มีต่อผู้อื่นและสภาพแวดล้อม บนพื้นฐานของสิ่งที่สังคมเห็นชอบ (Endorse) และสนับสนุนผ่านกฎเกณฑ์ (Rule) กฎหมาย (Law) และเกณฑ์วัฒนธรรม (Cultural norm) ว่า ถูกหรือผิด

นักจิตวิทยาผู้มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ฌอง เปียร์เจต์ (Jean Piaget) และ ลอเร็นซ์ โคล์เบอร์ก (Lawrence Kohlberg) เป็นผู้นำเสนอ (Proponent) ทฤษฎีขั้นตอนพัฒนาการ (Developmental stage theory) ของพัฒนาการทางจริยธรรม (Moral development) ในเด็ก

ในทฤษฎีของ ฌอง เปียร์เจต์ มี 2 ขั้นตอนของลักษณะเฉพาะ (Characteristics) โดยขั้นตอนแรกคือ ความสัมพันธ์ของข้อจำกัด (Relations of constraint) สำหรับเด็กประถมศึกษาปีที่ 1 และ 2 ว่าด้วยแนวความคิด (Concept) ของถูกและผิด (Right and wrong) ซึ่งถูกกำหนดโดยการตัดสินใจ (Judgment) ของผู้ใหญ่

ดังนั้น จริยธรรม จึงตั้งอยู่บนพื้นฐานของสิ่งที่ผู้ใหญ่บอกกล่าวว่า ถูกหรือผิด ส่วนขั้นตอนที่ 2 คือความสัมพันธ์ของความร่วมมือ (Relations of cooperation) สำหรับเด็กประถมศึกษาปีที่ 3 ถึง 6 ว่าด้วยการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (Viewpoint) กับผู้อื่น ซึ่งช่วยกำหนดสิ่งที่ดีหรือเลว และสิ่งที่ถูกหรือผิด

เพื่อรับมือกับผลกระทบ (Implication) ในข้อ 2 นี้ ในเด็กที่มีอายุระหว่าง 6 ขวบ ถึง 10 ปี ครูประถมต้นพึงจัดให้เด็กมีโอกาสมีส่วนร่วมการตัดสินใจเกี่ยวกับสิ่งที่ถูกและผิด และยึดถือเป็นความรับผิดชอบซึ่งมาพร้อมกับโอกาส

ในทฤษฎีของ ลอเร็นซ์ โคลเบอร์ก ก็มี 2 ขั้นตอนของลักษณะเฉพาะ (Characteristics) เช่นกัน เรียกว่า “ก่อนประเพณีปฏิบัติ” (Pre-conventional level) สำหรับเด็กอายุ 4 ขวบ ถึง 10 ขวบ ว่าด้วยจริยธรรม เป็นสิ่งที่ถูกหรือผิด บนพื้นฐานของระบบ “ลงโทษและให้รางวัล” (Punishment and reward) ที่ดำเนินการ (Administer) โดยผู้ใหญ่ที่อยู่ใน “ตำแหน่งแห่งอำนาจ” (Authority position)

ในขั้นตอนแรก เป็นการลงโทษและเชื่อฟัง (Obedience) ซึ่งเด็กปฏิบัติภายในขอบเขต และสนองตอบต่อผลที่ตามมา (Consequence) ของพฤติกรรม ส่วนในขั้นตอนที่ 2 เป็นแนวโน้มของเครื่องมือและความสัมพันธ์ (Instrumental-relativist) โดยที่การกระทำของเด็ก ได้รับการจูงใจจากการสนองตอบความจำเป็น

เพื่อรับมือกับผลกระทบ ในข้อ 2 นี้ ครูประถมต้นพึงจัดให้มีตัวอย่างของพฤติกรรมและการตัดสินใจทางจริยธรรมให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ หนังสือเรียนของเด็กช่วยบรรลุจุดมุ่งหมายนี้ ครูประถมต้น ยังสามารถใช้ประสบการณ์นอกชั้นเรียน เป็นพื้นฐานสำหรับพูดคุยเรื่องค่านิยม (Value) และการตัดสินใจ

สิ่งที่แอบแฝงอยู่ (Implicit) ในพัฒนาการด้านจริยธรรมของเด็ก คือกระบวนการเคลื่อนย้ายจากการควบคุมโดยผู้อื่น (อาทิ พ่อแม่ และครู) เป็นการควบคุมตนเอง (Self-regulation) นอกจากนี้ เด็กควรได้รับโอกาสมากมายในการปฏิสัมพันธ์กับเด็กต่างวัยและต่างวัฒนธรรม

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Cognitive development - http://en.wikipedia.org/wiki/Cognitive_development [2015, October 12].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน