หน้าหลัก » Blogs » วัยประถมต้น - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 152 : การศึกษาด้านคุณลักษณะ

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การศึกษาด้านคุณลักษณะ

การศึกษาด้านคุณลักษณะ (Character education) ในสหรัฐอเมริกา เป็นถ้อยคำรวม (Umbrella term) ที่ใช้อย่างหลวมๆ เพื่ออธิบายการสอนเด็กในรูปแบบ (Manner) ที่จะช่วยเขาพัฒนาคุณลักษณะหลากหลาย อาทิ จริยธรรม (Moral) หน้าที่พลเมือง (Civic) ความประพฤติที่ดี (Good behavior) กิริยามารยาท (Well-mannered) การไม่รังแกผู้อื่น (Non-bullying) สุขภาพแข็งแรง (Healthy) ความสำเร็จ (Successful) และการปฏิบัติตามประเพณี (Traditional) ตามกฎเกณฑ์ (Compliant) หรือสิ่งที่สังคมยอมรับ (Socially acceptable)

แนวความคิด (Concept) นี้ทั้งในอดีตและปัจจุบัน อยู่ภายใต้ของการเรียนรู้ทางสังคมและอารมณ์ การใช้เหตุผลทางจริยธรรม และพัฒนาการการรับรู้ การให้การศึกษาทักษะชีวิต การป้องกันความรุนแรง (Violence) การคิดเชิงพิจารณ์ (Critical thinking) และการปรองดอง (Mediation) เป็นต้น

ทุกวันนี้ มีโปรแกรมหลากหลายที่ให้การศึกษาด้านนี้ ทั้งในโรงเรียน และในธุรกิจ (ทั้งที่หวังผลกำไร และไม่หวังผลกำไร) วิธีการ (Approach) ที่ใช้กันมาก ได้แก่การจัดให้มีฝึกอบรมและจัดกิจกรรมในเรื่อง หลักการ (Principle) เสาหลัก (Pillar) ค่านิยม (Value) และคุณธรรม (Virtue)

แม้จะมี “ค่านิยม” รวมอยู่ในสถาบันการศึกษาและบริษัทต่างๆ แต่ก็ไม่มีความเห็นเดียวกันในนานาโปรแกรม ว่า “ค่านิยมหลัก” (Core value) คืออะไร? อาทิ สุจริต (Honesty) จิตบริการ (Stewardship) เมตตากรุณา (Kindness) ความใจกว้าง (Generosity) อิสรภาพ (Freedom) หรือยุติธรรม (Justice) และก็ไม่มีมาตรฐานร่วมในการนำไปลงมือปฏิบัติ (Implementation) และการประเมินผล (Assessment) โปรแกรมดังกล่าว

การศึกษาด้านคุณลักษณะ สอดคล้อง (Aligned) กับการส่งเสริมสังคม (Pro-social) และการแก้ปัญหาความขัดแย้ง (Conflict resolution) จึงเป็นสิ่งที่ได้รับความสำคัญสูง (High priority) ในบรรดานักการศึกษาปฐมวัยในขณะนี้ และได้กลายเป็นส่วหนึ่งของหลายๆ โปรแกรมในการศึกษาปฐมวัย

กิจกรรมการศึกษาด้านคุณลักษณะ ได้รับการออกแบบให้สอนอุปนิสัยของคุณลักษณะ (Character trait) จึงมีการขยาย 3R ดั้งเดิม กล่าวคือ Reading (การอ่าน) Writing (การเขียน) Arithmetic (เลขคณิต) ออกเป็น 6R โดยเพิ่ม Respect (การให้เกียรติ) Responsibility (ความรับผิดชอบ) และ Reasoning (การให้เหตุผล) สำหรับ 3R หลัง ได้กลายเป็นสิ่งที่พบเห็นทั่วไป (Commonplace) ในหลักสูตรประถมศึกษาตอนต้น เพราะสาธารณชนเริ่มเชื่อมั่นว่า เด็กไม่ควรเรียนรู้เพียงว่าจะนับอย่างไร? แต่ควรได้รับการสอนว่าจะนับอะไร?

อุปนิสัยคุณลักษณะที่สอนกันในประถมศึกษาตอนต้น ได้แก่ ความรับผิดชอบ (Responsibility) ความร่วมมือ (Cooperation) ความเห็นอกเห็นใจ (Compassion) วินัยตนเอง (Self-discipline) ความอดทนยอมรับ (Tolerance) ความกล้าหาญ (Courage) มิตรภาพ (Friendship) การมองโลกในแง่ดี (Optimism) ความพากเพียร (Perseverance) การคำนึงถึงอนาคต (Future-mindedness) และการมีจุดมุ่งหมาย (Purposefulness) เป็นต้น

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Character education - http://en.wikipedia.org/wiki/Character_education [2015, October 15].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน