หน้าหลัก » Blogs » วัยประถมต้น - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 156 : การสอนอย่างจงใจ

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การสอนอย่างจงใจ

“การสอนอย่างจงใจ” (Intentional instruction) เป็นการสอนอย่างตั้งใจ ด้วยสติ เป้าหมาย และใจที่จดจ่อ (Deliberate) ซึ่งสะท้อนออกมาในรูปของการติดสินใจและการกระทำ วิธีการ (Approach) นี้มีความหมายตรงกันข้ามกับการสอนแบบท่องจำ (Rote) อันสืบเนื่องมาจากประเพณีปฏิบัติแต่ดั้งเดิม

การเรียนรู้ของเด็ก จะเพิ่มขึ้นอย่างมากผ่านปฏิสัมพันธ์กับผู้ที่มีประสบการณ์มากกว่า [อาทิ ครูและพ่อแม่] เพราะเป็นการเรียนรู้อย่างกระตือรือร้น (Active) ซึ่งเป็นส่วนประกอบ (Component) ของปฏิสัมพันธ์ที่สัมฤทธิ์ผลของผู้ใหญ่กับเด็ก ในสถานการณ์เช่นนี้ เด็กมีโอกาสกำหนดจุดประสงค์และเลือกวัสดุและกิจกรรมของตนเอง

ครูประถมต้น เพียงแต่สนับสนุนความพยายามของเด็ก และช่วยให้เขาขยายขอบเขตของเนื้อหา โดยการพูดคุยกับเขาเกี่ยวกับสิ่งที่เขาทำอยู่ ร่วมเล่นกับเขา และ ช่วยเขาแก้ปัญหา “การสอนอย่างจงใจ” ได้กลายเป็นถ้อยคำของภาษาเด็กปฐมวัย เมื่อเร็วๆ นี้ เพราะสะท้อนความเข้าใจว่า การเรียนรู้ของเด็กจะเพิ่มพูนผ่านปฏิสัมพันธ์

ในปัจจุบัน การสอนมีแนวโน้มไปเป็น “การสอนอย่างจงใจ” เพราะเป็นกระบวนการสอนทักษะเด็กที่จำเป็นต่อความสำเร็จ โดยที่คะแนนเป็นตัวอักษร (Letter grade) และรายงานผลการเรียน (Report card) ยังคงเป็นที่นิยมใช้อยู่ โดยเฉพาะรายงานแบบอัตนัย (Narrative) ที่ครูประถมต้นสาธยายถึงผลสัมฤทธิ์ (Achievement) ของเด็ก

แต่ก็มีเครื่องมือเสริม (Supplement) ความสำเร็จของเด็ก อันได้แก่ รายการ “สมรรถนะ” (Competency check-list) ที่เด็กแสดงออก (Demonstration) ในชั้นเรียน การประชุมกับพ่อแม่ (Parent conference) ผลงานสะสม (Portfolio) ที่ประกอบด้วยตัวอย่างผลงานของเด็ก

นักการศึกษาให้ความใส่ใจและให้การตอกย้ำต่อแนวทางปฏิบัติตามวัยพัฒนาการ (Developmentally appropriate practice) ตั้งแต่ทารก วัยเตาะแตะ วัยก่อนเข้าเรียน วัยอนุบาล และวัยประถมต้น ฐานความรู้ในแต่ละวัย เป็นส่วนสำคัญ (Essential) สำหรับความเข้าใจของครูประถมต้นในตัวเด็ก จึงมีผลกระทบต่อแนวทางปฏิบัติ

หนึ่งใน “เสาหลัก” (Cornerstone) ของแนวทางปฏิบัติตามวัยพัฒนาการ คือ “การสอนอย่างจงใจ” กล่าวคือ จงใจในทุกสิ่งทุกอย่างที่ครูประถมต้นทำ ตั้งแต่การสร้างสภาพแวดล้อมที่สมบูรณ์ (Enriched) การวางแผนการสอน และการร่วมมือกับเพื่อนวิชาชีพ (Colleague) ในประเด็นต่างๆ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในการประเมินเด็ก (Assessment) การแยกแยะความแตกต่าง (Differentiation) ในบรรดาเด็กด้วยกัน และการรองรับสนับสนุน (Accommodation) โปรแกรมและโครงงาน (Project) เพื่อสนองตอบความจำเป็นในการเรียนรู้ของเด็กแต่ละคน

“การสอนอย่างจงใจ” เป็นการสอนอย่างมีจุดมุ่งหมาย (Purposeful) และรอบคอบ (Thoughtful) ที่มุ่งหวังในการช่วยเด็กให้ประสบผลสำเร็จ ตามมาตรฐานระดับชาติ (Common Core Standards) ระดับรัฐ และระดับท้องถิ่น

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Inclusive Teaching Strategies - http://www.cte.cornell.edu/teaching-ideas/building-inclusive-classrooms/inclusive-teaching-strategies.html [2015, October 22].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน