หน้าหลัก » Blogs » วิทยาศาสตร์เด็กไทย ใกล้หลุดโลกแล้ว (ตอนที่ 3)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


ในสหรัฐอเมริกา ผู้ให้การศึกษานักเรียนตั้งแต่อนุบาลถึงมัธยมศึกษา ต่างต้องยึดถือมาตรฐานวิชาวิทยาศาสตร์ หรือ “กรอบงาน” (Frameworks) อย่างเคร่งครัด ด้วยการสอนเนื้อหาวิชาวิทยาศาสตร์ตามแต่ละกลุ่มอายุ แต่การปฏิบัติเช่นนี้นำไปสู่การสอนอย่างเร่งเรีบเพื่อให้ได้ครบตามกำหนด โดยไม่มีการสอนอย่างแท้จริง โดยเฉพาะกระบวนการ (Process) ของวิทยาศาสตร์ [ซึ่งรวมถึงวิธีการทางวิทยาศาศตร์ (Scientific method) และความคิดเชิงเคราะห์ (Critical thinking)] ถูกละเลยไป

ผลลัพธ์คือนักเรียนสามารถสอบผ่านข้อสอบมาตรฐาน (Standardized test) ได้ โดยปราศจากพัฒนาการทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน แม้การสอนวิชาวิทยาศาสตร์ในระดับมหาวิทยาลัย ดูเหมือนจะเข้มงวด (Regulated) น้อยกว่าระดับต่ำลงมา แต่จริงๆ แล้วจะเข้มข้น (Rigorous) กว่า เพราะคณาจารย์สามารถสอนเนื้อที่หนาแน่กว่า ในช่วงเวลากำหนดเดียวกัน

ในปี พ.ศ. 2539 สถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Academy of Sciences) ได้ผลิตหลักสูตรมาตรฐานหลากหลาย แล้วแจกจ่ายให้ฟรี ผ่านออนไลน์ โดยเน้นหนักเชิงซักถามในวิชาวิทยาศาสตร์ (Inquiry-based science) บนพื้นฐานของทฤษฎีสร้างสรรค์ (Theory of constructivism) แทนการสอนทางตรง (Direct instruction) ในข้อเท็จจริงและวิธีการ

วิจัยบางฉบับเสนอแนะว่า ควรยึดถือการสอนในเชิงซักถาม เป็นแบบอย่าง (Model) สำหรับการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ เพราะมาตรฐานการสอนควรครอบคลุมมากกว่าแค่กระบวนการวิทยาศาสตร์ ซึ่งนักเรียนได้เรียนรู้ทักษะต่างๆ อาทิ การสังเกต (Observing) การแปรผล (Inferring) และการทดลอง (Experimenting)

การซักถามเป็นหัวใจของการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ เพราะในกระบวนการซักถาม นักเรียนต้องอธิบาย วัตถุ (Object) และเหตุการณ์ (Event) ตั้งคำถาม หาคำอธิบาย ทดสอบคำอธิบายด้วยความรู้ทางวิทยาศาตร์ในปัจจุบัน และสื่อสารความนึกคิดไปยังผู้อื่น โดยการค้นหาข้อสมมุติฐาน คิดวิเคราะห์ในเชิงลืก และพิจารณาคำอธิบายหลากหลายทางเลือก (Alternative) ด้วยวิธีการนี้ นักเรียนจะพัฒนาความเข้าใจวิทยาศาสตร์ โดยรวมเอาความรู้ทางวิทยาศาสตร์เข้ากับทักษะการคิดและการใช้เหตุผล

ความกังวลเกี่ยวกับการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ กับมาตรฐานวิชาวิทยาศาสตร์ มักเกิดจากการที่นักเรียนอเมริกันล้าหลังการจัดอันดับนานาชาติ (International ranking) ตัวอย่างที่เห็นชัด คือกระแสปฏิรูปการศึกษา (Education reforms) ที่ได้รับการนำไปปฏิบัติ เมื่อสหภาพโซเวียต ได้ส่งยานอวกาศลำแรกของโลกที่ชื่อ สปุตนิก (Sputnik) ไปโคจรในอวกาศ ในปี พ.ศ. 2500

การปฏิรูปการศึกษาครั้งแรกที่เห็นชัดเป็นรูปธรรม ภายใต้ภาวะการนำของคณะกรรมการการศึกษาวิทยาศาสตร์กายภาพ (Physical Science Study Committee) ณ สถาบันเทคโนโลยีแมสสาชูเสทส์ (Massachusetts Institute of Technology : MIT)

ปัญหาการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ในสหรัฐอเมริกา ไม่แตกต่างจากที่ประเทศไทยประสบอยู่ เพียงแต่ในระบบการศึกษาของไทย เรายังไม่มีกลไกลที่เข้มแข็งพอจะขับเคลื่อนกระแสการปฏิรูปการศึกษา เพื่อสร้างความตื่นตัวการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ไปทั่วประเทศ

แหล่งข้อมูล

  1. ทำไม เด็กไทยอ่อนวิทยาศาสตร์ แบบหลุดโลก ???? -http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1362054780&grpid=&catid=19&subcatid=1903 [2013, March 7].
  2. Science education - http://en.wikipedia.org/wiki/Science_education [2013, March 7].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน