หน้าหลัก » Blogs » ศพด. พอใจโรงเรียนทางเลือก (ตอนที่ 1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


เมื่อเร็วๆ นี้ คณะครูจาก ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก (ศพด.) จำนวน 50 คน จากพื้นที่จังหวัด สมุทรปราการ สมุทรสาคร และ นครปฐม ได้เข้าเยี่ยมชมแนวปฏิบัติด้านการเรียนการสอนของโรงเรียนรุ่งอรุณ ซึ่งเป็นโรงเรียนทางเลือก ในเครือข่าย โรงเรียนไทยไท ความคิดเห็นด้านต่างๆ ที่ได้จากผู้เข้าร่วมชมดังกล่าวนั้น ได้มีการนำมาสรุปรวมและเผยแพร่สู่สังคมต่อไป

การเข้าเยี่ยมชมครั้งนี้ ตัวแทนจากศพด. ได้แสดงความคิดเห็นต่ออิทธิพลของการเรียนการสอนแบบโรงเรียนทางเลือกที่มีต่อพฤติกรรมของเด็กในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านสภาพแวดล้อม ด้านบทบาทของครู ที่ใช้เสียงที่ไม่ดุดันในการสอนและพูดคุยกับเด็ก การใช้เพลงเป็นสื่อในกิจกรรมการสอน และการเน้นให้เด็กปฏิบัติตนตาม แบบอย่างวิถีพุทธศาสนา

ผลลัพธ์ก็คือ เด็กๆ มีหน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส ไม่เล่นเสียงดัง รู้จักความรับผิดชอบช่วยเหลือตัวเอง สร้างความเป็นระเบียบในตัวเอง อีกทั้งยังเป็นผู้ใช้วัสดุธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า และยังทำให้ผู้ปกครองสนใจในกิจกรรม และการพัฒนาของลูก มีเวลาและหาเวลาที่จะเข้าร่วมกิจกรรมในการเรียน

การศึกษาทางเลือก (Alternative education) หรือโรงเรียนทางเลือกดังเช่นในข่าวนั้น ก็คือวิธีการเรียนการสอนที่นอกเหนือจากวิธีแบบดั้งเดิม (Traditional) หรือแบบกระแสหลัก (Mainstream) ในขณะที่การศึกษาทางเลือกบางประเภทมีทิศทางทางการเมือง วิชาการ หรือปรัชญาที่ชัดเจน ประเภทอื่นๆ ที่เหลือนั้นเป็นเหมือนกับการรวมตัวอย่างไม่เป็นทางการของครูและนักเรียน ที่ไม่พอใจระบบการเรียนการสอนกระแสหลักเสียมากกว่า

การศึกษาทางเลือก ประกอบด้วย โรงเรียนในกำกับของรัฐ (Charter school) โรงเรียนทางเลือก (Alternative school) โรงเรียนเอกชน (Independent school) และการเรียนรู้ที่บ้าน (Home-based learning) ซึ่งล้วนแตกต่างกันออกไป แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ เป็นการศึกษาแบบที่มักจะเน้นคุณค่าของชั้นเรียน ขนาดเล็ก ความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างครูและนักเรียน และความเป็นชุมชนนั่นเอง

ที่มาของการศึกษาทางเลือกนั้น เริ่มมาตั้งแต่ยุคสมัยที่นักวิจารณ์สังคม อาทิ John Caldwell Holt, Paul Goodman, Frederick Mayer, George Dennison และ Ivan Illich เริ่มมองการศึกษาจากมุมมองแบบปัจเจกชน อนาธิปไตย และแบบ เสรีนิยมมากขึ้น กล่าวคือ มองว่าการศึกษาตามขนบธรรมเนียมนั้น ล้มล้างระบอบประชาธิปไตย โดยการหล่อหลอม ความเข้าใจของกลุ่มคนอายุน้อย

นอกจากนั้น การศึกษากระแสหลักของตะวันตกยังถูกวิพากษ์วิจารณ์ผ่านมุมมองซ้ายจัด และการเมือง หัวรุนแรงอีกด้วย จึงเกิดเป็นข้อโต้แย้งที่สนับสนุนวิธีการสอน ที่ให้ความสำคัญกับความสนใจส่วนบุคคลและวิธีการเรียนรู้ แบบปัจเจกมากกว่า ซึ่งล้วนได้รับการสนับสนุนจากงานวิจัยที่แนะนำว่ารูปแบบการเรียนที่ผู้เรียนเป็นผู้รับผิดชอบเองนั้น ได้รับการพิสูจน์แล้วว่า มีประสิทธิภาพมากกว่ารูปแบบดั้งเดิมที่มีครูเป็นผู้รับผิดชอบ

Ron Miller ได้ระบุว่า แก่นสำคัญ 5 ประการของการศึกษาทางเลือกร่วมสมัย มีดังนี้

  1. การให้ความเคารพต่อคนทุกคน
  2. ความสมดุล
  3. การกระจายอำนาจของเจ้าหน้าที่
  4. การไร้ซึ่งภาวะแทรกแซงทางการเมือง เศรษฐกิจและวัฒนธรรมของสังคม
  5. การมองโลกแบบองค์รวม

แหล่งข้อมูล

  1. ครู ศพด. 3 จังหวัดภาคใต้สนใจการสอนแบบโรงเรียนทางเลือก - http://www.dailynews.co.th/education/190933 [2013, April 5].
  2. Alternative education - http://en.wikipedia.org/wiki/Alternative_education [2013, April 5].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน