หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องทหาร (Teaching Children about Soldiers)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

สอนลูกเรื่องทหาร

สอนลูกเรื่องทหาร (Teaching Children about Soldiers)หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้เกี่ยวกับผู้ที่เปรียบเสมือนรั้วของชาติมีหน้าที่ปกป้องอธิปไตยของชาติให้คงอยู่ และทำหน้าที่ตรวจความสงบเรียบร้อยบริเวณชายแดนและป้องปราบชาติอื่นๆไม่ให้รุกราน ตลอดจนรักษาความมั่นคงและบำรุงประเทศ การส่งเสริมให้เด็กเรียนรู้เรื่องบุคคลที่อยู่ในสังคมเป็นประเด็นสำคัญที่พ่อแม่และครูจะต้องเอาใจใส่ การจัดกิจกรรมเรื่อง “ทหาร” เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ควรเสริมประสบการณ์ให้แก่เด็กเพราะทหารเป็นคนสำคัญในสังคมที่ทำหน้าที่ปกป้องประเทศชาติ

การสอนเรื่องทหารมีความสำคัญอย่างไร?

การสอนเรื่องทหารมีความสำคัญ ดังนี้

ทหารเป็นบุคคลในสังคมกลุ่มหนึ่งที่ทำหน้าที่ปกป้องอธิปไตยของชาติให้คงอยู่ โดยการคอยตรวจสอบความสงบเรียบร้อยตามบริเวณชายแดนและป้องปราบชาติอื่นๆไม่ให้รุกรานตลอดจนรักษาความมั่นคงและบำรุงประเทศ เมื่อยามบ้านเมืองสงบทหารจะทำหน้าที่ช่วยเหลือประชาชนที่ลำบากเดือดร้อน ดังนั้นในปัจจุบันเราจะเห็นข่าวทหารร่วมมือช่วยเหลือประชาชนในรูปแบบต่างๆ เช่น เมื่อประเทศไทยเกิดอุทกภัยอย่างมหันต์ น้ำท่วมหลายจังหวัดตั้งแต่ภาคเหนือลงมาจนถึงกรุงเทพมหานคร ประชาชนเดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัย การทำอาหาร การสัญจรไปมา ในครั้งนั้นทหารเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยขับรถรับส่ง ขับเรือรับผู้คนออกจากบ้านไปส่งในสถานที่ทำงานให้รอดปลอดภัย บางกลุ่มมาช่วยปรุงอาหารบรรจุภาชนะเพื่อนำไปแจกจ่ายประชาชนที่ออกจากบ้านไม่ได้ บางกลุ่มคอยดูแลบ้านเรือนที่ถูกน้ำท่วมและเจ้าของบ้านต้องไปอาศัยที่ศูนย์อพยพมิให้มิจฉาชีพมาขโมยทรัพย์สินของชาวบ้านไป หลังจากน้ำท่วมทหารเป็นกำลังสำคัญในการซ่อมแซมที่อยู่อาศัย สถานที่ราชการ เป็นต้น ทหารเป็นกลุ่มคนที่ดีในสังคมทำงานด้วยคุณธรรมหลายประการเช่น ความรักและสามัคคีในหมู่คณะ รักชาติ เทิดทูนพระมหากษัตริย์ ดังที่หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2546 ได้กล่าวถึงคุณลักษณะที่พึงประสงค์ไว้ประการหนึ่งคือ การปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข อีกมิติหนึ่งที่เด็กควรเรียนรู้ว่าในอนาคตที่เขาเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เขามีความคิดว่าเขาจะเป็นใคร ทำหน้าที่อะไร ทหารเป็นกลุ่มบุคคลที่เด็กรัก ชื่นชมความเก่งกล้าและพร้อมที่จะเจริญรอยตามในอาชีพ แม้จะอยู่ในวัยที่ไม่อาจจะเข้าใจในเรื่องอาชีพอย่างดีหรือลึกซึ้ง แต่การปลูกฝังทัศนคติที่ดีต่อการทำงานและเป็นคนมีคุณธรรมก็เป็นหน้าที่ของผู้ใหญ่ที่ควรอบรมสั่งสอนให้ตั้งแต่เด็ก

การสอนเรื่องทหารมีประโยชน์ต่อเด็กอย่างไร?

การสอนเรื่องทหารมีประโยชน์ต่อเด็ก ดังนี้

  • เด็กได้รับความรู้เกี่ยวกับทหารและบทบาทหน้าที่ของทหารซึ่งมักจะปรากฏในข่าวทั่วไป แม้จะเป็นเรื่องที่เด็กบางคนไม่เคยมีประสบการณ์โดยตรงเนื่องจากประเทศไทยไม่เคยมีเหตุการณ์สงครามจนต้องส่งทหารออกไปต่อสู้ให้เห็นอย่างในต่างประเทศ แต่ปัจจุบันเป็นเรื่องที่รับรู้จากข่าวสารทั่วไปว่า 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศกำลังผจญกับผู้ก่อการร้าย ประชาชนใน 3 จังหวัดอยู่ทามกลางความทุกข์ยากลำบาก ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่อันตราย เราจึงมีทหารไปร่วมปกป้องบ้านเมือง เด็กที่นั่นจึงมีประสบการณ์เกี่ยวกับการทำงานของทหาร การสอนให้เด็กรู้จักหน้าที่ของทหารจึงเป็นประโยชน์ต่อเด็ก
  • เด็กได้รับการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมผ่านเรื่องราวบทบาทหน้าที่ของทหาร ทำให้ซึมซับรับแต่สิ่งที่ดี การเรียนรู้เรื่องคุณธรรมจะต้องเน้นการปฏิบัติผ่านการรู้เห็นสิ่งดีที่เป็นความจริง การอบรมสั่งสอนควรเริ่มตั้งแต่เด็กอ่อนเยาว์ เป็นไม้อ่อนย่อมดัดได้ดั่งใจ
  • เด็กรู้การปฏิบัติตนที่จะอยู่ในสังคม ซึ่งการอยู่เป็นหมู่คณะย่อมต้องอาศัยพึ่งพิงกัน ประเทศเป็นที่อยู่ของคนจำนวนมากมีดินแดนและทรัพยากรธรรมชาติ จึงมีระเบียบดูแลสิ่งเหล่านี้สำหรับคนในชาติโดยมีทหารทำหน้าที่นี้และคนในประเทศทำหน้าที่อื่นๆอันเป็นประโยชน์ต่อประเทศเช่นกัน ลักษณะดังกล่าวเป็นการช่วยเหลือกันและกัน

การสอนเรื่องทหารจึงเป็นการจัดประสบการณ์ที่สามารถพัฒนาเด็กให้ได้รับความรู้ และปลูกฝังทัศนคติที่ดีต่อทหารซึ่งทำหน้าที่ที่สำคัญต่อประเทศ เช่นเดียวกับเด็กก็มีหน้าที่ต้องเรียนหนังสือและปฏิบัติตนเป็นคนดี

ครูสอนเรื่องทหารให้ลูกที่โรงเรียนอย่างไร?

ครูปฐมวัยสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องทหารได้ ดังนี้

  • กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ ครูอาจจะเลือกการเคลื่อนไหวและจังหวะแบบทำตามคำสั่ง เช่น ทหารเดินหน้า ทหารถอยหลัง ทหารเดินตามกัน เป็นต้น เมื่อออกคำสั่งเด็กปฏิบัติตามจังหวะที่ครูใช้เครื่องดนตรีให้สัญญาณกับเด็ก เป็นต้น
  • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูจัดกิจกรรมที่เน้นเป็นผู้ปฏิบัติให้เด็กเล่นสมมติ มีหมวกกระดาษที่ประดิษฐ์ขึ้นเป็นสัญลักษณ์ของทหาร เด็กจะเห็นการแต่งกายที่สื่อถึงความหมายของผู้เป็นทหาร เล่าเรื่องหน้าที่ของทหารคือปกป้องดูแลประเทศ ใช้แผ่นภาพจากข่าวหนังสือพิมพ์ แผ่นบันทึกภาพวิดีโอ ภาพวาดฯ อ่านคำคล้องจองทหาร ตัวอย่างบทคำคล้องจองที่ไพเราะเรื่อง “ทหาร”

    ผู้แต่ง:ผู้ช่วยศาสตราจารย์ กิติยวดี บุญซื่อ

    ทหารกล้า ป้องกันชาติ

    ใครอุกอาจ มารอนราญ

    สู้ศึก แม้ม้วยมรณ์

    ชาติมาก่อน เหนือสิ่งใด

    นักรบไทย ใจอาจหาญ

    รักษาบ้าน เมืองไว้ให้

    พวกเราอยู่ อย่างสุขใจ

    ปลอดพ้นภัย ขอขอบคุณ

  • กิจกรรมสร้างสรรค์ วาดภาพระบายสีทหาร พับหมวกทหาร ปั้นดินน้ำมันเป็นทหารและนำไปจัดรวมกลุ่มกับเพื่อนเป็นเรื่องราว อาจจะต้องใช้กิ่งไม้ใบไม้มาประกอบกัน หรือทำกิจกรรมฉีก ตัดกระดาษสีนำไปประกอบเป็นภาพทหาร เป็นต้น
  • กิจกรรมเสรี เด็กเลือกเข้ากลุ่มตามใจชอบ ได้แก่
    • มุมหนังสือ หาหนังสือที่มีเรื่องทหารให้เด็กอ่าน หนังสือนิทานเรื่องเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของทหาร เช่น “ก้านกล้วย” นิทานการ์ตูนที่มีช้างเป็นทหาร ทำหน้าที่ออกศึกป้องกันบ้านเมืองกับพระมหากษัตริย์ไทยที่เก่งกล้าคือสมเด็จพระนเรศวรมหาราช หรือนิทานพื้นบ้านของไทยหลายเรื่อง เช่น พันท้ายนรสิงห์ รามเกียรติ์ ฯ จะปรากฏทหารกล้าทำงานต่อสู้กับข้าศึก
    • มุมบทบาทสมมติ ครูหาเครื่องแต่งตัวทหารไว้ให้
    • มุมบล็อก สร้างป้อมทหาร
  • กิจกรรมกลางแจ้ง เด็กเดินออกกำลังกายเหมือนทหาร นอน กลิ้ง คืบคลาน เล่นเกม วิ่งหลบภัยอันตรายเข้าหลบที่บังเกอร์ เล่นปีนป่ายเครื่องเล่นสนาม
  • เกมการศึกษา เล่นเกมจับคู่ภาพเหมือนทหารท่าทางต่างๆ เช่น วิ่ง เดิน ยืนตรง หมอบ คลาน เล่นเกมภาพตัดต่อทหาร เกมลอตโตหารายละเอียดในภาพใหญ่แล้วหยิบภาพเล็กไปวางเทียบในภาพใหญ่ เล่นเกมโดมิโนเครื่องแต่งกายของทหาร เกมพื้นฐานการบวกจำนวนทหารไม่เกิน10

นอกจากกิจกรรมหลักที่ครูปฐมวัยจัดแล้ว ยังสามารถจัดประสบการณ์ตรงให้แก่เด็กที่มีสถานศึกษาอยู่ใกล้หน่วยงานทหารโดยนำเด็กไปเยี่ยมชมการฝึกซ้อมหรือวิ่งออกกำลังกาย รวมทั้งอาจนำเด็กไปทัศนาจรผ่านอนุสาวรีย์ทหารในชุมชนที่มีอยู่ ร่วมแสดงความภาคภูมิใจที่ประเทศเรามีทหารกล้ายอมเสียสละชีวิตเพื่อชาติ เช่น จังหวัดนครศรีธรรมราชจะมีอนุสาวรีย์เจ้าพ่อดำ ซึ่งเป็นทหารกล้าต่อสู้กับทหารญี่ปุ่นที่บุกรุกขึ้นฝั่งทะเลจังหวัดนครศรีธรรมราชครั้งสงครามโลกครั้งที่ 2

พ่อแม่ผู้ปกครองจะสอนเรื่องทหารให้ลูกที่บ้านอย่างไร?

พ่อแม่สอนลูกเรื่องทหารที่บ้านได้ดังนี้

  • พ่อแม่เล่าเรื่องประวัติศาสตร์การสร้างชาติไทยอย่างย่อๆ จากหนังสือประกอบภาพเพื่อแสดงให้ลูกเห็นถึงความสำคัญของทหารที่มีบทบาทในการรักษาอธิปไตยของชาติไทยและปกป้องชีวิตของประชาชน หนังสือที่เด็กเริ่มใช้คือ หนังสือ ก-ฮ จะแสดงพยัญชนะไทย ท. ทหาร เด็กทุกคนจะชอบมาก พ่อแม่นำภาพทหารมาผูกเรื่องเล่าง่ายๆว่า ทหารคือคนดี เก่ง กล้า คอยป้องกันคนร้ายหรือที่เราเรียกว่า “ข้าศึก” มิให้รุกรานประเทศของเรา
  • พ่อแม่ชวนลูกชมภาพยนตร์เกี่ยวกับสงครามทั้งของชาติไทยหรือต่างชาติก็ได้ เพื่อให้ลูกเห็นบทบาทและหน้าที่ของทหารในยุคสมัยต่างๆ ใช้เป็นข้อมูลเพื่อเชื่อมโยงทำความรู้จักหน้าที่ของทหารในยุคปัจจุบัน ภาพยนตร์สำหรับเด็กเรื่อง “ก้านกล้วย” เป็นภาพยนตร์การ์ตูนน่ารักแสดงความเก่งของช้างที่จงรักภักดีต่อแผ่นดินเกิดคือแผ่นดินไทย ได้รับตำแหน่งหน้าที่เป็นทหารช้างออกศึกรับใช้พระมหากษัตริย์ที่ทรงช้างออกต่อสู้หรือทำยุทธหัตถีกับข้าศึก ในภาพยนตร์เด็กๆจะได้เห็นหน้าที่ของทหารกล้าออกศึกทำหน้าที่ปกป้องประเทศชาติอีกด้วย
  • พ่อแม่นำลูกไปที่พิพิธภัณฑสถานพระนคร ที่นี่จัดนิทรรศการการทำยุทธหัตถีของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับพระมหาอุปราชา ครั้งกู้กรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 มีทหารกล้าออกต่อสู้รักษาบ้านเมืองจำนวนมาก
  • พ่อแม่หาภาพทหารในเครื่องแบบต่างๆจากสมุดภาพ หนังสือพิมพ์รายวัน หรือนิตยสารให้ลูกดูพร้อมทั้งอธิบายความแตกต่างและจุดสังเกตชุดเครื่องแบบ เช่น สี ลักษณะของชุดและที่สำคัญคือสัญลักษณ์ที่แสดงให้ลูกสังเกตเห็นเป็นทหารคือ สวมชุดสีเขียว สวมหมวกแข็งแรงทำด้วยวัสดุกันกระสุน มีปืน สวมรองเท้ารัดข้อเรียกว่าท๊อปบู๊ต หรือเมื่อไปร้านค้าพ่อแม่พาลูกไปดูหุ่นสวมเครื่องแบบทหารและเครื่องหมายทหารเพื่อให้เด็กเห็นของจริง หรือหาซื้อหนังสือที่ออกแบบภาพโครงร่างระบายสี ภาพสติกเกอร์นำมาปะลงในแผ่นภาพที่กำหนดไว้
  • ในวันเสาร์ที่ 2 ของเดือนมกราคมคือวันเด็ก เป็นโอกาสพิเศษที่กระทรวงกลาโหมเปิดให้ผู้ปกครองสามารถพาลูกเข้าไปในเขตทหารเพื่อชมกิจกรรมของกองทัพไทยทั้งกองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศและกองบัญชาการทหารสูงสุด พ่อแม่สามารถอธิบายการทำงานในอาชีพทหารจากสื่อต่างๆ ที่กองทัพจัดเตรียมไว้ให้ดูทั้งอาวุธยุทธโทปกรณ์และวีดีทัศน์บันทึกการทำงาน
  • พ่อแม่สอนลูกร้องเพลง “ทหารของชาติ” อาจจะแต่งทำนองเองใส่เนื้อหาเกี่ยวกับทหาร

    ตัวอย่างเพลง “ทหารของชาติ” (ผู้แต่ง:บุบผา เรืองรอง)

    ทหารไทย ทหารไทย ใจเก่งกล้า ข้าศึกมารุกราน ทหารสู้ปกป้องไทย ไม่เคยถอย สู้ สู้ ทหารสู้ ดูแลแผ่นดินไทย ตบมือให้ทหารกล้าทุกคน ไชโย

  • หาของเล่นของจำลองที่เกี่ยวกับทหารซึ่งในปัจจุบันผลิตออกมาหลากหลายรูปแบบ เช่น หุ่นตุ๊กตา แผ่นภาพตัดต่อ เลโก้ (lego) ดินน้ำมัน พ่อแม่อาจจะสร้างกระบะทรายง่ายๆให้ลูกโดยการหากล่องเปล่าขนาดใหญ่ใส่ทรายละเอียดสะอาด กิ่งไม้ ใบไม้นำมาประกอบเป็นฉากสนามรบ มีหุ่นทหารที่เด็กเห็นจากหนังสือจัดเป็นเรื่องราวให้เด็กเล่าประกอบ โดยพ่อแม่คือผู้ช่วยเสริมความรู้ให้ลูก หากจะใช้หุ่นดินน้ำมันปั้นหุ่นทหาร พ่อแม่ช่วยจัดที่รองรับผลงานที่ปั้นแล้ว ชวนให้ลูกเล่าและถ่ายทอดเป็นภาษาพูด เป็นกลวิธีที่เด็กได้พัฒนาสมองและใช้ภาษาสื่อสาร

ยังมีกิจกรรมอื่นๆที่ครอบครัวสามารถจัดให้เด็กได้อีกมาก ซึ่งอาจแตกต่างจากตัวอย่างที่กล่าวมา หากแต่จัดแล้วจะทำให้เด็กมีความรู้ ได้รับประสบการณ์และมีทัศนคติที่ดีต่อทหารย่อมเป็นกิจกรรมที่ดีเสมอ

เกร็ดความรู้เพื่อครู

ในประเทศไทยการเกณฑ์ทหารเป็นหน้าที่ของบุคคลตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่งในทางปฏิบัติพระราชบัญญัติรับราชการทหาร พ.ศ. 2497 กำหนดหน้าที่นี้ให้เฉพาะชายที่มีสัญชาติไทยตามกฎหมายมีหน้าที่ต้องเข้ารับราชการทหารด้วยตนเองทุกคน

บรรณานุกรม

  1. กิติยวดี บุญซื่อ. (2544). 109 กลอนท่องร้องสนุก. กรุงเทพมหานคร:บริษัท พับบลิเคชั่น จำกัด.
  2. ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์สัน. (2554). ตุ๊กตาทหารดีบุกผู้กล้า. กรุงเทพมหานคร:เอเธนส์ พับลิชชิ่ง จำกัด.
  3. ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2548). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพมหานคร:สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
  4. เอเธนส์. (2556). ปฐมบทรามเกียรติ์ ตอน กำเนิดทหารเอกพระราม. กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์ เอเธนส์ พับลิชชิ่ง บจก.
  5. ชาติ. http://th.wikipedia.org/wiki/ชาติ. [ค้นคว้าเมื่อ 15 กันยายน 2557].
  6. ประเทศ. http://th.wikipedia.org/wiki/ประเทศ. [ค้นคว้าเมื่อ 15 กันยายน 2557].
  7. การเกณฑ์ทหารในประเทศไทย. th.wikipedia.org/wiki/การเกณฑ์ทหารในประเทศไทย. [ค้นคว้าเมื่อ 17 กันยายน 2557].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน