หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องนักดนตรี (Teaching Children about Musicians)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

สอนลูกเรื่องนักดนตรี

การสอนลูกเรื่องนักดนตรี (Teaching Children about Musicians) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้เกี่ยว กับผู้ที่มีความสามารถในการดนตรีจนยึดเอาวิชาดนตรีเป็นอาชีพ เพื่อให้ได้เงินมาเลี้ยงตนเองและครอบครัวได้รับค่าตอบ แทนเป็นค่าจ้างหรือเงินเดือนได้

ชนใดไม่มีดนตรีกาล ในสันดานเป็นคนชอบกลนัก

อีกใครฟังดนตรีไม่เห็นเพราะ เขานั้นเหมาะคิดขบถอัปลักษณ์

ฤาอุบายมุ่งร้ายฉมังนัก มโนหนักมืดมัวเหมือนราตรี

และดวงใจย่อมดำสกปรก ราวนรกชนเช่นกล่าวมานี้

ไม่ควรใครไว้ใจในโลกนี้ เจ้าจงฟังดนตรีเถิดชื่นใจ

พระราชนิพนธ์แปลในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) มาจากต้นฉบับของวิลเลียม เช็คเปียร์ นักกวีชาวอังกฤษได้กล่าวถึงความงดงามของดนตรี หากใครไม่ชอบดนตรีจะเป็นคนไม่ปกติ คนที่ฟังดนตรีไม่เพราะจะมีความคิดที่ไม่ดีงาม มีอุบาย เล่ห์เหลี่ยม จิตใจมืดมัวหรือใจดำเหมือนคนมาจากนรก ไม่น่าไว้วางใจ เราต้องฟังดนตรีจึงจะมีจิตใจงดงาม จากบทพระราชนิพนธ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าดนตรีเป็นสิ่งที่สามารถจรรโลงจิตใจคนให้มีความสุข คนจึงเล่นดนตรีและถ่ายทอดการเล่นดนตรีสืบต่อกันมา ผู้เล่นดนตรีคือนักดนตรียังคงมีอยู่ในสังคม เป็นผู้ประกอบอาชีพเล่นเครื่องดนตรีเพื่อให้ผู้ฟังเกิดความสุขสบายใจ ประกอบการแสดงละครและการร้องเพลง ใช้บรรเลงฝึกสมาธิ ฝึกความมีระเบียบเรียบร้อยของหมู่คณะและอื่นๆ

การสอนเรื่องนักดนตรีมีความสำคัญอย่างไร?

  • การประกอบอาชีพเป็นการทำงานของผู้ใหญ่ทุกคน อาชีพนักดนตรีเป็นอาชีพหนึ่งในสังคมที่ใช้ดำรงชีวิตเลี้ยงตน เองและครอบครัว เป็นการเตรียมเด็กสู่อนาคตที่จะต้องประกอบอาชีพต่างๆรวมทั้งอาชีพนักดนตรี ซึ่งมีลักษณะการทำงานที่ประกอบไปด้วยความรู้ ความสามารถและทักษะการใช้เครื่องดนตรี มีลักษณะของการเป็นต้นแบบที่ดีให้เด็กได้ปฏิบัติตามสืบต่อไป
  • อาชีพนักดนตรีเป็นอาชีพที่ได้รับความสนใจมาโดยตลอดและยังเป็นที่ต้องการของสังคม เพราะนักดนตรีทำงานบรรเลงดนตรีเพื่อให้งานเกิดความสมบูรณ์ เช่น การบรรเลงเพลงชาติไทยใช้ร้องปลุกใจและสร้างความสำนึกรักชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เพลงสรรเสริญพระบารมี นักดนตรีบรรเลงประกอบให้เกิดความไพเราะ เสริมเนื้อหาที่กล่าวถึงการสำนึกในพระคุณของพระมหากษัตริย์ไทย

การสอนลูกเรื่องนักดนตรีมีประโยชน์ต่อเด็กอย่างไร?

  • เด็กได้รู้จักอาชีพนักดนตรีเพิ่มขึ้นอีก 1 อาชีพ นักดนตรีทำงานเช่นเดียวกับอาชีพอื่นๆเพียงแต่การทำงานของนักดนตรีคือการบรรเลงเพลงให้ผู้ฟังฟังด้วยจุดประสงค์ต่างๆ เช่น ฟังเพื่อความเพลิดเพลิน ฟังเพื่อปลุกเร้าใจ ฟังเพื่อฝึกสมาธิ ฟังเพื่อคลายเครียด เป็นต้น นอกจากนี้นักร้องจะร้องเพลงได้ไพเราะจะต้องมีเสียงดนตรีประกอบด้วย อาชีพนักดนตรีจึงทำงานสัมพันธ์และเกื้อกูลอาชีพอื่น เด็กจึงมีโอกาสที่จะพัฒนาทักษะทางสังคมของการอยู่ร่วม กัน
  • เด็กได้รับการปลูกฝังทัศนคติที่ดีต่ออาชีพนักดนตรีว่าเป็นอาชีพสุจริตและต้องใช้ความสามารถเล่นเครื่องดนตรี การเล่นดนตรีต้องอาศัยการฝึกฝนจึงจะไพเราะ ฟังรื่นหู การเป็นนักดนตรีที่ดีจะต้องขยันฝึกซ้อม มีความตั้งใจมุ่ง มั่นที่จะฝึกใช้เครื่องดนตรี มีสมาธิที่จดจำจังหวะดนตรีและมีความสามารถอ่านตัวโน๊ตที่เป็นภาษาดนตรีได้ คุณ สมบัติของนักดนตรีคือต้นแบบที่ดีที่เด็กจะได้เห็นและจดจำเป็นแบบอย่าง
  • เด็กได้รู้จักเครื่องดนตรีที่นักดนตรีใช้เป็นเครื่องมือทำเสียงอันไพเราะ นักดนตรีแต่ละคนเมื่อมาเล่นดนตรีพร้อมกันจะเรียกว่า “วงดนตรี” แต่ละคนจะใช้เครื่องดนตรีแตกต่างกันเพื่อให้เกิดเสียงประสานน่าฟัง ได้แก่ เครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตีและเครื่องเป่า
  • เด็กได้รับการพัฒนาทักษะการฟังจากดนตรีที่นักดนตรีบรรเลง ทั้งจากการบรรเลงสดที่มีนักดนตรีแสดงให้ดูหรือจากการบันทึกเทปก็ตาม

ครูจัดกิจกรรมสอนลูกเรื่องนักดนตรีอย่างไร?

  • กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ เด็กเคลื่อนไหวพื้นฐานช้า เร็วแล้วเคลื่อนไหวตามจังหวะ แสดงท่าทางเลียนแบบนักดนตรีแต่ละประเภท เช่น ทำท่าทางดีดกีตาร์ ตีฉิ่ง ตีกลอง เป่าปี่ เป่าทรัมเปต ฯลฯ กิจกรรมนี้ควรให้เด็กได้รู้จักลักษณะเครื่องดนตรีจากกิจกรรมอื่นๆมาก่อน เพื่อให้เด็กรู้จักเครื่องดนตรีและจัดหาเครื่องดนตรีพื้นบ้านมาให้เด็กรู้จักด้วยเพราะเป็นสื่อใกล้ตัว เช่น

    ซึงเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านภาคเหนือหรือล้านนา จัดเป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องดีด

    ซอสามสายเป็นเครื่องดนตรีภาคกลางจัดอยู่ในประเภทเครื่องสี เป็นต้น

  • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูอาจเชิญนักดนตรีเข้าร่วมกิจกรรมของโรงเรียน เด็กๆได้เห็นนักดนตรีเล่นดน ตรี ลักษณะการทำงานของนักดนตรีที่ทำงานเล่นเครื่องดนตรีให้เกิดเสียง อาจจะบรรเลงดนตรีล้วนๆไม่มีนักร้องหรือมีนักร้องประกอบ ครูจำเป็นต้องให้เด็กเข้าใจว่าการทำงานของผู้ใหญ่ที่เล่นเครื่องดนตรีต่างๆนั้น เป็นการทำ งานเลี้ยงชีพที่สุจริตและได้เงินเป็นเครื่องตอบแทน การจะเป็นนักดนตรีที่ดีจะต้องอ่านหนังสือได้เพื่อจะได้อ่านตัวโน้ต ครูให้เด็กรู้จักตัวโน้ตเพลง อ่านและเลียนเสียงตัวโน้ตตามครู โด เร มี ฟา ซอล ลา ที โด
  • กิจกรรมสร้างสรรค์ เด็กได้วาดภาพระบายสีนักดนตรีที่เล่นเครื่องดนตรีชนิดต่างๆตามความสนใจ ปั้นแป้งโดให้เป็นเครื่องดนตรีที่สนใจ ฉีกกระดาษปะติดเครื่องดนตรีที่วาด ประดิษฐ์เครื่องดนตรีจากเศษวัสดุ เช่น ทำกลองจากกล่องใส่ขนมปัง ประดิษฐ์กรอบรูปใส่ภาพนักดนตรีที่เด็กๆชื่นชอบ
  • กิจกรรมเสรี ครูจัดมุมดนตรีให้เด็กได้เล่นเป็นนักดนตรี มุมนี้อาจจำเป็นต้องจัดเป็นเวทีการแสดงจำลองเล็กๆในห้องเรียน เพราะการแสดงดนตรีเป็นวงจะใช้พื้นที่กว้าง มุมหนังสือ หาหนังสือเกี่ยวกับผู้ที่ประกอบอาชีพนักดน ตรีท้องถิ่น นักดนตรีไทยและสากล
  • เกมการศึกษา เล่นเกมทายว่าเป็นนักดนตรีประเภทใด โดยให้เด็กทำท่าเล่นดนตรีตามจินตนาการ แล้วให้เพื่อนทายว่ากำลังเล่นเครื่องดนตรีประเภทใด

พ่อแม่จัดกิจกรรมสอนเรื่องนักดนตรีให้ลูกได้อย่างไร?

  • แนะนำให้ลูกรู้จักเครื่องดนตรีจริงทั้งเครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตี เครื่องเป่า
  • ให้ทายเสียงดนตรีที่เกิดจากเครื่องดนตรีดีด สี ตี เป่า เสียงดังกล่าวอาจเกิดจากการประดิษฐ์เครื่องดนตรีง่ายๆ
  • เล่นเกมที่เกี่ยวข้องกับเครื่องดนตรี ซึ่งหาได้จากอินเตอร์เน็ต เช่นเล่นตีกลองให้ถูกตำแหน่ง หรือชุดเครื่องเล่น เกมส์ Guitar Hero ที่จำลองการเล่นกีต้าร์เสมือนจริง ผู้เล่นต้องกดสายให้ตรงตามจังหวะของเพลง จึงจะได้คะแนน ลูกจะได้สัมผัสกับบรรยากาศการทำงานของนักดนตรี
  • พาลูกไปฟังการบรรเลงดนตรีในงานประเพณีวัฒนธรรมของชุมชน เช่น งานทำบุญ งานแต่งงานในชนบท งานบวชนาค งานศพ จะมีนักดนตรีแสดงดนตรีซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะในสังคมไทย หรือดูจากนักดนตรีที่เล่นดนตรีในร้านอาหารต่างๆ ลูกสามารถสัมผัสบรรยากาศและสังเกตการเล่นดนตรีของนักดนตรีมืออาชีพได้เป็นอย่างดี
  • แนะนำให้ลูกได้ฟังดนตรีและบอกเล่าให้ลูกรู้จักนักดนตรีที่ทำงานอยู่ว่าเขาเป็นนักดนตรี บรรเลงเพลงให้นักร้องร้อง นักดนตรีทำงานเหมือนพ่อแม่ไปทำงานแต่อาจต่างกันที่ลักษณะงาน
  • ให้ลูกได้ฝึกเรียนดนตรีตั้งแต่เล็ก ดนตรีสำหรับเด็กเล็กๆจะเป็นประโยชน์ต่อร่างกายและจิตใจของเด็ก กล่าวคือดนตรีสามารถกระตุ้นการทำงานของเซลล์สมองให้เจริญเติบโต เด็กที่เล่นดนตรีจะมีความสุขและมีสมาธิที่จะเรียนหนังสือหรือทำกิจกรรมอื่นๆได้เป็นอย่างดี จิตใจของเด็กที่เล่นดนตรีจะรู้สึกอ่อนโยน ร่าเริงแจ่มใส สิ่งสำคัญเมื่อเด็กได้รับการฝึกดนตรีตั้งแต่เยาว์วัย เด็กจะได้ค้นหาความรู้สึกที่ตนมีต่อดนตรีอีกด้วย หากลูกชอบพ่อแม่ควรสนับสนุนอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เด็กพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ และเมื่อเขาเจริญเติบโตก็อาจจะเลือกอาชีพเป็นนักดนตรีได้

เกร็ดความรู้เพื่อครู

เครื่องดนตรีประจำชาติไทย

  • เครื่องดนตรีไทยจะแบ่งตามอากัปกิริยาของการบรรเลงคือ การดีด การสี การตี และการเป่า เรียกเครื่องดนตรีเหล่า นั้นว่า เครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตี เครื่องเป่า
  • เครื่องดนตรีประจำชาติไทยประกอบด้วยเครื่องดนตรีเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์ของไทย 6 ชนิดคือ
    • ซอสามสาย
    • ฆ้องวง
    • ขิม
    • ระนาดเอก
    • ระนาดทุ้ม
    • กลองยาว

บรรณานุกรม

  1. คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2542). การเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร:เซเว่น พรินติ้ง กรุ๊ป.
  2. ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2546). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 กรุงเทพมหานคร:กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ.
  3. ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2548). .(2541). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร:สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ.
  4. สมบัติ จำปาเงิน (2546). อธิบายเครื่องดนตรีไทยและเครื่องดนตรีสากล. กรุงเทพมหานคร:บรรณกิจ.
  5. สมบุญ วงศ์คำลือ และ จันทร์อาภา คอนชะนะ (2546). ดนตรีไทย. กรุงเทพมหานคร:โรงพิมพ์คุรุสภา.
  6. สำนักงานการศึกษานอกโรงเรียน. (2550). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอาชีพในท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร:สถาบันส่งเสริมและพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้.
  7. ฉิ่ง.7 th.wikipedia.org/wiki/ ฉิ่ง. [ค้นคว้าเมื่อ 13 ตุลาคม 2557].
  8. อาชีพนักดนตรี. www.bs.ac.th/gi/music.html. [ค้นคว้าเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2557].
  9. นักดนตรี. th.wikipedia.org/wiki/นักดนตรี. [ค้นคว้าเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2557].
  10. ดนตรีทักษะอาชีพหรือศิลปะ. www.oknation.net/blog/print.php?id=847669. [ค้นคว้าเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2557].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน