หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องประเทศไทย (Thailand)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

ประเทศไทยเป็นประเทศที่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรอินโดจีนและมลายู ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เด็กไทยเป็นพลเมืองของประเทศไทย เด็กจึงควรรู้จักประเทศไทยทั้งเนื้อหาและความหมายของการมีประเทศ มีบทบาทหน้าที่ต่อประเทศ ซึ่ง หมายถึง ภาระและความรับผิดชอบของประชาชนชาวไทยทุกคน ซึ่งต้องยึดถือปฏิบัติ ในฐานะเป็นพลเมืองของประเทศภาย ใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตย โดยเรียนรู้จากการอบรมสั่งสอนของพ่อแม่เป็นเบื้องต้น ให้รู้จักความเป็นไทย คือการเป็นคนไทยที่แสดงออกหรือมีความประพฤติปฏิบัติตามวัฒนธรรมที่มาจากภูมิปัญญาไทย

การสอนเรื่องประเทศไทยมีความสำคัญอย่างไร?

การรู้จักประเทศไทยมีความสำคัญสำหรับเด็กเพราะเป็นพลเมืองของประเทศไทย จะมีสัญชาติและได้รับสิทธิหน้าที่ต่อประเทศด้วย ประเทศไทยประกอบด้วยอาณาเขต พลเมือง มีวัฒนธรรมเป็นวิถีชีวิตของคนไทย ทั้งความคิด ศิลปะ ดนตรี ศีลธรรมจรรยา ภาษา ความเชื่อ กฎหมาย ปรัชญา ขนบธรรมเนียมและสิ่งที่คนสร้างขึ้น แสดงถึงความเจริญงอกงาม มีความเป็นระเบียบเรียบร้อยของคน ประเทศไทยเรามีพื้นแผ่นดินแสดงอาณาเขตแน่นอน ชัดเจน มีประชาชนอยู่รวมกันหลายเชื้อชาติและหลายศาสนา แต่หากเป็นคนไทยคือผู้ที่มีสัญชาติไทย มีวัฒนธรรมที่ดีงามสืบเนื่องมาตั้งแต่บรรพบุรุษ เด็กจึงควรรู้ จักประเทศในฐานะพลเมืองไทยคนหนึ่งเกี่ยวกับสถานที่ตั้งประเทศไทยตามเขตภูมิศาสตร์และความเป็นไทย เด็กควรได้ รับการสั่งสอนให้รู้จักปฏิบัติตามบทบาทและหน้าที่ของคนไทยเพื่อความเจริญของประเทศ ซึ่งกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญราช อาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 เรื่องหน้าที่ของประชาชน ในหมวดที่ 4 ว่าด้วย “หน้าที่ของชนชาวไทย” หลายประการ ส่วนที่เด็กจะปฏิบัติได้คือหน้าที่รักษาไว้ซึ่งชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ประชาธิปไตย หน้าที่รับการศึกษาอบรมตามที่กฎหมายบัญญัติ หน้าที่พิทักษ์ ปกป้อง และสืบสานศิลปวัฒนธรรมของชาติและภูมิปัญญาท้องถิ่น หน้าที่อนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตามที่กฎหมายบัญญัติ เป็นต้น เด็กไทยทุกคนมีหน้าที่ต่อตนเองและสังคม ประเทศไทยเป็นของคนไทยทุกคน การรู้จักประเทศของตนย่อมสร้างความรัก ความเข้าใจ และวิธีการรักษาประเทศของตนเองต่อไป

การสอนเรื่องประเทศไทยมีประโยชน์ต่อเด็กปฐมวัยอย่างไร?

การที่เด็กได้รับการสอนเรื่องประเทศไทย จะทำให้เด็กได้รับประโยชน์ดังนี้

  • เด็กได้มีความรู้ที่เกี่ยวกับประเทศไทยด้านต่างๆ เช่น ประเทศไทยเป็นแผ่นดิน มีอาณาเขต (เหมือนรั้วบ้าน) มีผู้คนที่แตกต่างกัน มีหลายเชื้อชาติ แต่เราเป็นคนไทย มีวัฒนธรรมความเป็นอยู่คล้ายกัน มีหลายศาสนา แต่มีศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ มีพระมหากษัตริย์เป็นพระประมุของค์เดียวกัน และ เราเป็นคนชาติเดียวกัน เรียกว่าชาติไทย
  • เด็กได้รู้สิ่งที่มีความหมายของความเป็นไทย ว่าเราประพฤติปฏิบัติสิ่งที่ดีงาม เป็นวัฒนธรรม จารีต ประเพณีที่มาจากภูมิปัญญาไทย เช่น ภาษาไทย ทั้งภาษาพูด พยัญชนะ สระ ไทย การแสดงความเคารพด้วยการกราบ การไหว้ที่อ่อนน้อม รูป แบบและรสจากอาหารไทย การมีคติธรรมในการดำเนินชีวิต คนไทยจึงมีบุคลิกลักษณะที่ดีคือ มีอุปนิสัยใจเย็น สงบสง่า รู้ จักการแบ่งปันเอื้อเฟื้อ มีการกระทำทุกสิ่งทุกอย่างด้วยความปราณีตงดงาม รักธรรมชาติ เป็นต้น
  • เด็กได้รับรู้บทบาทหน้าที่ในฐานะพลเมืองไทย การมีประเทศหมายถึงมีอาณาเขต มีคนอยู่ร่วมกัน ทุกคนมีบทบาทหน้าที่ต่อประเทศ เด็กมีหน้าที่เรียนหนังสือ ประพฤติปฏิบัติเป็นคนดี เพื่อจะเจริญวัยเป็นผู้ใหญ่นำความรู้ไปรักษาประเทศ เช่น การประกอบอาชีพ การสร้างสรรค์งาน เป็นต้น
  • เด็กจะเกิดความภาคภูมิใจที่มีประเทศอยู่ หมายถึง การที่เราเป็นคนไทย ทุกคนจึงเป็นเจ้าของประเทศ เรามีอิสระที่จะคิด จะทำสิ่งต่างๆในแผ่นดินประเทศไทยได้ โดยถูกต้องตามระเบียบบ้านเมืองด้วย เช่น จะพูด จะเรียนหนังสือ จะเล่น จะปลูกต้นไม้ในอาณาเขตของประเทศเราได้
  • เด็กจะได้ความรู้ที่เป็นพื้นฐานการเรียนระดับประถมต่อไป เพราะในโลกนี้ยังประเทศอื่นๆอีกหลายประเทศ มีผู้คนหลายเผ่าพันธุ์เชื้อชาติ การที่เด็กจะรู้จักผู้อื่นได้ดีนั้น เขาจะต้องเข้าใจเรื่องราวที่อยู่ใกล้ตัวเขาก่อน สังคมโลกปัจจุบันมีการติดต่อกันได้รวดเร็ว ในประเทศไทยมีชาวต่างประเทศมาติดต่อด้วยเหตุผลต่างๆกัน การสอนให้รู้จักประเทศของตนเป็นเรื่องสำคัญเพื่อให้เด็กรู้รากเหง้าของตน รักถิ่น หวงแหนไว้เป็นที่อยู่ และดำรงชีวิตของตนด้วยความเป็นไทยอย่างสง่างามสืบต่อไป
  • การที่เด็กรู้จักประเทศของตนเอง ย่อมเกิดความรู้และเข้าใจถึงความสำคัญและความหมายของประเทศซึ่งนำไปสู่ความรัก ความภูมิใจที่เรามีประเทศให้คนไทยได้อยู่รวมกัน มีวัฒนธรรม ประเพณี และนำไปสู่การประพฤติปฏิบัติที่มีลักษณะความเป็นไทยสืบต่อไป

ครูสอนเรื่องประเทศไทยให้ลูกที่โรงเรียนอย่างไร?

ครูสอนลูกให้รู้จักประเทศไทยผ่านกิจกรรมประจำวัน ให้ค่อยๆรับรู้ และเรียนรู้ไปจนเขาเข้าใจได้ดีและชัดเจนเมื่อเขาเป็นผู้ใหญ่ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

  • ในตอนเช้าก่อนเข้าเรียน ครูจะหัดให้ลูกร้องเพลงชาติ แสดงความเคารพธงชาติเมื่อได้ยินเสียงเพลงชาติ และเขาชักธงชาติขึ้นสู่ยอดเสาเพราะธงชาติหมายถึงความเป็นชาติไทย และปักธงชาติไทยในวันสำคัญของชาติ สอนให้ลูกแสดงความเคารพเมื่อได้ยินเพลงสรรเสริญพระบารมี และอธิบายให้ลูกเข้าใจง่ายๆว่า เราแสดงความเคารพพระเจ้าอยู่หัวของเรา เพราะพระองค์เป็นคนดี ทำงานเพื่อประชาชนคนไทย นำลูกปฏิบัติตนในฐานะศาสนิกชนที่ดีตามศาสนาที่ตนนับถือ แต่ประเทศไทยมีพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ ผู้ที่เป็นพุทธศาสนิกชนจะปฏิบัติตามหลักธรรมของพระพุทธองค์อย่างถูกต้อง
  • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูเล่าเรื่องประเทศไทยที่เราอยู่ พร้อมแสดงแผนที่ให้ลูกดู แนะนำให้ลุกรู้ว่านี่คือแผ่นดินที่อยู่ของบ้านเมืองเรา แนะนำให้ลูกรู้ว่าประเทศไทยเรามีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข พระมหากษัตริย์องค์ปัจจุบันของเรา คือพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี อาจให้ดูจากข่าวทางโทรทัศน์ หรืออ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์ เรื่อง พระราชกรณียกิจของพระองค์ท่าน ให้ลูกมีส่วนร่วมในการจัด ช่วยแต่ง ติด แขวน มีพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระบรมราชินีนาถ พร้อมพระบรมวงศานุวงศ์ พร้อมทั้งบอกเล่าความสำคัญของพระมหากษัตริย์ที่มีต่อประเทศไทย และเล่าเรื่องประกอบภาพทหาร ตำรวจ แพทย์ พยาบาล ครู และอื่นๆ ปฏิบัติหน้าที่ต่อชาติบ้านเมือง เพื่อให้เด็กได้ทราบหน้าที่ของคนไทยทุกคนมีต่อประเทศชาติ แต่จะมีหน้าที่ที่แตกต่างกันไป
  • ทำอาหารไทยรับประทาน เช่น แกงเลียงบวบ ขนมกล้วย เป็นต้น
  • ฝีกหัดกิริยามารยาทไทยที่เหมาะตามวัยเด็ก เช่นการกราบไหว้พระและบุคคลคือไหว้ พ่อ แม่ ครู ให้ถูกต้อง
  • พาไปทัศนศึกษาพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ซึ่งมักจะจัดแสดงเรื่องราวและวัตถุที่เกี่ยวกับความเป็นไทย เช่น ห้องแสดงผ้าไทย เครื่องทอง เครื่องใช้ตามวิถีชีวิตของไทย เช่นเครื่องจักสาน เครื่องปั้นดินเผา ฯลฯ ภัณฑารักษ์ผู้ทำหน้าที่ดูแลพิพิธ ภัณฑสถานจะอธิบายและจัดกิจกรรมให้เด็กได้มีส่วนร่วม เช่น วาดลายไทยบนผืนผ้า เล่าเรื่องราวของบรรพบุรุษผู้ปกป้องพื้นแผ่นดินไทย สถานที่นี้ควรให้เด็กไปเยี่ยมชม เพราะมีสิ่งที่จัดแสดงหลากหลาย เป็นของหายาก และมีคุณค่าทั้งฝีมือการออกแบบแสดงภูมิปัญญาไทย
  • กิจกรรมสร้างสรรค์ ครูจะให้ลูกวาดภาพระบายสีธงชาติ และทำธงชาติง่ายๆ อธิบายความหมายให้ลูกทราบด้วย คือ สีแดงหมายถึงชาติ (แผ่นดินของเรา) สีขาวหมายถึงศาสนา และสีน้ำเงินหมายถึงพระมหากษัตริย์ไทย
  • ในกิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ ลูกจะได้ฟังดนตรีไทย ครูแนะนำให้รู้จักเครื่องดนตรีไทย ร้องเพลงที่แสดงความเป็นไทย เช่น
    • เพลงเยาวชนรำวง (ผู้แต่ง เตือนใจ ศรีมารุต)ความว่า “ใกล้เข้าไปอีกนิด ชิดชิดเข้าไปอีกหน่อย เยาวชนน้อยๆ อยู่ในวงฟ้อนรำ ใฝ่ดีขอเชิญมาเล่น รำเป็นขอเชิญมารำ ชาวไทยน้ำใจดีงาม ชาวไทยน้ำใจดีงาม มะมารำที่นี่เอย” หรือ
    • เพลงรำกลองยาว ความว่า “ สนุกเฮฮารำท่ากลองยาว หมุนรอบตัวเรายกมือแตะไหล่ ร่ายรำนั้นรอบกลองไป เร็วไวเชิญมา ตีกลอง เทิ่ง ป๊ะ บอง บอง เทิ่ง เทิ่ง ป๊ะ บอง บอง
    • เพลงแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำเจ้าพระยาต่างไหลมารวมกันสี่สาย ปิง วัง ยม น่าน ไหลรวมสี่สายที่ปากน้ำโพธิ์
  • กิจกรรมสร้างสรรค์ ครูอาจให้ประดิษฐ์ของเล่นจากวัสดุธรรมชาติ และเล่นการละเล่นไทยในกิจกรรมกลางแจ้ง เช่น เล่นเตะตะกร้อที่จักสานจากใบมะพร้าว เล่นว่าว กะลามะพร้าว ไม้ไผ่ เป็นต้น

พ่อแม่ ผู้ปกครองจะสอนลูกเรื่องประเทศไทยได้อย่างไร?

แนวทางการจัดกิจกรรมของพ่อแม่ที่ช่วยส่งเสริมหรือเพิ่มเติมให้ลูกมีดังนี้

  • พ่อแม่ควรศึกษาหาความรู้เรื่องประวัติศาสตร์ของประเทศไทยและประเทศไทยในปัจจุบัน เพื่อนำมาจัดกิจกรรมที่ถูก ต้องเหมาะสมให้แก่ลูก
  • พ่อแม่ควรเสริมสร้างทัศนคติที่ดีต่อการเป็นพลเมืองไทย และปฏิบัติให้เด็กเห็นเป็นแบบอย่าง
  • พ่อแม่ควรจัดการเรื่องเวลาเพื่อนำลูกไปสถานที่ที่นอกบ้านบ้าง ให้ลูกได้รู้เห็นสังคมไทยนอกบ้านด้วยนำลูกไปเที่ยวสถานที่สำคัญของประเทศไทย เช่น พระบรมมหาราชวัง วัดสำคัญในท้องถิ่นและในประเทศไทย อาจนำลูกไปเที่ยวในท้อง ถิ่นที่ยังมีวีถีชีวิตแสดงวัฒนธรรมไทยไว้เด่นชัดทางด้านต่างๆ เช่น การแต่งกาย บ้านเรือน ภาษา อาหารพื้นบ้านไทย หรือชมขบวนแห่ของแต่ละท้องถิ่นในวันสำคัญต่างๆ เช่น ขบวนแห่เทียนพรรษา ขบวนแห่ผ้าขึ้นธาตุ หรือประเพณีแห่ขันหมากในพิธีสมรส เป็นต้น
  • พ่อแม่ควรนึกถึงความเป็นไทยและปฏิบัติอยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น กิริยามารยาทของคนไทย การเลือกใช้ของไทย เลือกสวมเสื้อผ้า และเครื่องประดับแบบไทย และผลิตจากเมืองไทย เช่น เครื่องแต่งกายไทยที่มาจากเส้นใยต่างๆ เช่น ผ้าฝ้าย ไหม ที่แสดงลวดลายไทย เป็นต้น การช่วยรักษาสมบัติชาติไทย ช่วยระวังคนร้ายขโมยของโบราณวัตถุ และไม่ดูดายให้แต่เจ้าหน้าที่เป็นผู้รักษาเท่านั้น อาจชวนลูกดูภาพถ่าย หรือภาพวาดศิลปะไทย
  • การจัดกิจกรรมต่างๆสำหรับเด็กจะมีผู้รู้ปฏิบัติและเผยแพร่ในสื่อต่างๆ เช่น หนังสือสารคดี สื่ออินเทอร์เน็ต โทรทัศน์รายการเพื่อเด็กและเยาวชน เป็นต้น พ่อแม่เรียนรู้จากสิ่งเหล่านั้นแล้วนำมาปฏิบัติต่อลูก หรือประยุกต์ใช้
  • การทำงานร่วมกันระหว่างบ้านและโรงเรียนเป็นสิ่งที่ดี ครูจะช่วยสนับสนุนการทำกิจกรรมสำหรับเด็ก เช่น การให้ยืมหนังสือ การแบ่งสื่อวัสดุสำหรับงานศิลปะ เช่น กระดาษทำธงชาติ ดินสอสี กรรไกร ฯลฯ ครูยินดีแบ่งปันให้เด็กเสมอ
  • ครอบครัวมีบุคคลสำคัญคือพ่อแม่เป็นผู้ให้ความรู้แก่เด็ก การรู้จักประเทศของตนเป็นเรื่องที่พ่อแม่สอนลุกจากชีวิต ประจำวัน ให้เข้าใจสิ่งที่เป็นนามธรรมได้ไม่ยาก โดยการใช้สิ่งที่เป็นรูปธรรมที่ผ่านการกระทำ และสื่อสิ่งของ เด็กจะเข้าใจได้ สิ่งสำคัญเรื่องประเทศไทยมีเรื่องราวที่อยู่ใกล้ตัวให้เด็กเรียนรู้ทั้งขนบธรรมเนียมประเพณีที่อยู่ในวิถีชีวิตของชาวไทย

เกร็ดความรู้เพื่อครู

ในชีวิตประจำวันของเด็ก เด็กปฏิบัติตนเกี่ยวกับความเป็นไทย เช่น เด็กเคารพธงชาติและร้องเพลงชาติหน้าเสาธง เขาพูดภาษาไทย เขารู้จักกล่าวคำว่าสวัสดีและไหว้ผู้ใหญ่ ในวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถ เด็กๆได้เห็นผู้ใหญ่จัดซุ้ม จัดป้ายแสดงความจงรักภักดีต่อพระองค์ท่าน ที่ปฏิทินหรือในข่าวโทรทัศน์ทุกวัน เด็กได้เห็นพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ดังนั้นการจัดเรียนรู้ เรื่องประเทศไทยเป็นเรื่องใกล้ตัวเด็กที่ครูควรกำหนดไว้ในหลักสูตรสถานศึกษา จัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้แก่เด็ก และจัดสิ่ง แวดล้อมที่สนับสนุนให้เด็กเรียนรู้เรื่องของประเทศไทยและความเป็นไทย

บรรณานุกรม

  1. เตือนใจ ศรีมารุต ( 2556) . เพลงเตือนใจ ศรีมารุต ชุดเด็กน้อยฟ้อนรำ.musicfordek.blogspot.com/2012ค้นคว้าเมื่อ 9 มกราคม 2556.
  2. บุบผา เรืองรอง ( 2556) . ภาพวาดระบายสี ธงชาติ ของเด็กอายุ 5 ขวบ . นครศรีธรรมราช : โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
  3. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน . ความหมายของประเทศ . http://guru.sanook.com/searchค้นคว้าเมื่อ 9 มกราคม 2556
  4. พระไพศาล วิสาโล (2556) ,เป็นไทยอย่างไรในโลกสากล ,http://www.visalo.org/article/healthPenThai.htmค้นคว้าเมื่อ 10 มกราคม 2556
  5. ภาพแผนที่ประเทศไทย http://siammap.info/photo-map-of-thailand/ค้นคว้าเมื่อ 12 มกราคม 2556
  6. วิกิซอร์ซ ( 2556 ) ,รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย_พุทธศักร 2550.th.wikisource.org ค้นคว้าเมื่อ 8 มกราคม 2556 “ http://www.thaiall.com/thai/thaidressing.htm ค้นคว้าเมื่อ 12 มกราคม 2556.

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน