หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (Teaching Children about His Majesty King Bhumibol Adulyadej)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

สอนลูกเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

การสอนเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (Teaching Children about His Majesty King Bhumibol Adulyadej) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยมีความรู้เกี่ยวกับพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี ทรงครองราชย์ในช่วงปี พ.ศ. 2489 และสวรรคต เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559

ในสังคมไทยมีคำที่เอ่ยพระนามของพระมหากษัตริย์หลายพระนาม เช่น ราชา พระราชา หรือราชัน ซึ่งหมายถึง ผู้ชุบน้อมจิตใจของผู้อื่นไว้ด้วยธรรม และปัจจุบัน ประชาชนชาวไทยเอ่ยพระนามของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ว่าในหลวงรัชกาลที่ 9 ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาของพระองค์ท่าน คำว่าว่า “ในหลวง” , “พ่อหลวง” , “พ่อของแผ่นดิน” มีความหมายคือ เป็นผู้ปกครองที่เปรียบเหมือนพ่ออยู่เหนือเกล้าเหนือชีวิต ซึ่งชนชาวไทยมีความจงรักภักดีชั่วกาลนาน การจัดประสบการณ์สำหรับเด็กให้รู้จัก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีจุดมุ่งหมายของการจัดกิจกรรมเรื่องนี้ คือ การปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และส่งเสริมการรักความเป็นไทย

การสอนเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชสำคัญอย่างไร?

เด็กคือพลเมืองไทยคนหนึ่งที่อยู่ภายใต้การปกครองของประเทศไทยซึ่งมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุขของประเทศมาเป็นเวลานาน นับตั้งแต่ชาติไทยเราได้รวมชาติสร้างบ้านสร้างเมืองมา คนไทยอยู่กันเป็นชาติด้วยความสงบสุข ทั้งนี้เพราะพระมหากษัตริย์ไทยทรงปกครองแผ่นดินด้วยธรรมของพระมหากษัตริย์ ที่เรียกว่า ทศพิศราชธรรม ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี พระองค์ท่านได้ทำนุบำรุงประเทศให้แผ่นดินไทยเจริญก้าวหน้า ดูแลทุกข์และบำรุงสุขประชาราษฎร์นับตั้งแต่พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ ในปี พ.ศ. 2489 เป็นต้นมา ดังในปฐมพระบรมราชโองการในระหว่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแก่มหาชนชาวสยาม” ดังนั้น เหล่าประชาราษฎร์จึงประจักษ์ได้จาก พระราชกรณียกิจของพระองค์ทุกๆ ด้าน ที่ล้วนสร้างเสริมอาชีพความเป็นอยู่ดีกินดีให้แก่ประชาชนไทยสืบมาจนทุกวันนี้ ปรากฏในโครงการพระราชดำริจำนวนมาก เช่น โครงการชั่งหัวมัน โครงการเศรษฐกิจพอเพียง โครงการแก้มลิง โครงการประตูระบายน้ำคลองลัดโพธิ์ โครงการพัฒนาดอยตุง โครงการฝนหลวง โครงการพัฒนาลุ่มแม่น้ำปากพนัง โครงการเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เป็นต้น พระองค์ทรงปกครองประเทศเสมือนหนึ่งเป็นพ่อของประชาชน ทรงปฏิบัติตนใกล้ชิดประชาชน ดูแลทุกข์บำรุงสุขประชาชนเสมอมา ประชาชนไทยอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข คนไทยได้ชื่อว่าเป็นผู้เจริญจึงเทิดทูนพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชอย่างจงรักภักดี และสั่งสอนลูกหลานให้ปฏิบัติเช่นตนสืบต่อไปด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ที่มีต่อปวงชนชาวไทย

การสอนเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีประโยชน์ต่อเด็กอย่างไร?

  • เด็กได้รู้จักและรับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงเป็นพระเจ้าแผ่นดิน หรือประมุขของประเทศไทยที่ทรงครองราชย์มานานที่สุด และมีพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้นต่อปวงชนชาวไทย
  • เด็กได้ซึมซับคุณธรรม ความดีงาม และแนวปฏิบัติตนเป็นคนดีได้จาก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช หลายลักษณะ เช่น การที่พระองค์ ทรงประกอบพระราชกรณียกิจในด้านต่างๆ อันเป็นประโยชน์แก่ชาวไทยมายาวนานตลอดเวลาที่ทรงครองราชย์ หรือจากพระบรมราโชวาทที่พระราชทานแก่ประชาชนกลุ่มต่างๆ เป็นต้น
  • เด็กได้รับการปลูกฝังการอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข และปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
  • เด็กได้รับการปลูกฝังวัฒนธรรมไทย และความเป็นไทยที่พสกนิกรพึงปฏิบัติตนต่อพระมหากษัตริย์ เช่น การใช้ภาษา การแสดงความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์

ครูสอนเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชให้ลูกที่โรงเรียนอย่างไร?

ครูอาจสอนลูกเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยจัดเป็นหน่วยการสอนที่จัดทำขึ้นเฉพาะ หรืออาจจัดกิจกรรมสอดแทรกไปในหน่วยอื่นๆ ได้หลายหน่วย เช่น หน่วย เรื่องดิน เรื่องป่าไม้ เรื่องนม เรื่องข้าว เรื่องชาวนา เรื่องน้ำ เป็นต้น เรื่องดังกล่าวสัมพันธ์กับพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณอันใหญ่หลวงต่อประชาชนชาวไทย การจัดกิจกรรมนั้นมีจุดมุ่งหมายคือ การปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และส่งเสริมการรักความเป็นไทย โดยการปลูกฝังให้เด็กได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ ให้เด็ก เป็นผู้มีความกตัญญูกตเวทีตอบคุณของแผ่นดินด้วยการเป็นเด็กดี เป็นพลเมืองดีของชาติสืบต่อไป ผ่านตัวอย่างกิจกรรม ดังนี้

  • กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ เด็กร้องเพลงสดุดีพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เช่น เพลง ต้นไม้ของพ่อ ในหลวงในดวงใจ สดุดีมหาราชา เพลงตามรอยพระราชา พระราชาในนิทาน ที่เผยแพร่ในปัจจุบัน สำหรับเด็กปฐมวัย ครูอาจแต่งเพลงเอง ด้วยถ้อยคำง่ายๆ ใช้ทำนองร้องคุ้นเคย เช่น เพลง ในหลวงรัชกาลที่ 9 (บุบผา เรืองรอง ผู้แต่ง) ในหลวง ในหลวง รัชกาลที่ 9 ทรงเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ปกครองทุกถิ่นของไทย ทุกแห่งหนใกล้ไกล พระองค์เสด็จไปเยี่ยมประชาชน ให้ถิ่นนี้มีน้ำ ให้ถิ่นนี้มีดินดี ขอสดุดีพระองค์
  • กิจกรรมสร้างสรรค์ เด็กทำงานศิลปะต่างๆ เช่น วาดภาพในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่เด็กๆ ประทับใจ และให้เล่าเรื่องประกอบ ประดิษฐ์ดอกดาวเรือง นำมาตกแต่งกรอบภาพที่เด็กๆ วาดและระบายสี ประดิษฐ์ริบบิ้นสีดำเป็นโบว์ ใช้ติดเครื่องแต่งกายที่คนไทยใช้สวมไว้ทุกข์ในช่วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จสวรรคต
  • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูอาจพาลูกไปชมสถานที่สำคัญ ที่เหมาะสมสำหรับเด็ก เช่น พิพิธภัณฑ์ในท้องถิ่นที่แสดงพระราชประวัติ และพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

    เล่านิทานสำหรับเด็ก ซึ่งนิทานหลายเรื่องเป็นเรื่องที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ และมีบางตอนที่เหมาะสำหรับให้เด็กเล็กๆ ฟัง เช่น เรื่องพระมหาชนก ครูอาจแนะนำให้เด็กได้ทราบถึงพระปรีชาสามารถทางภาษาของพระองค์ท่าน และเป็นการรักษาภาษาไทยไว้ด้วย

    ครูอาจจัดกิจกรรม เดินตามรอยเท้าพ่อ ซึ่งเป็นกิจกรรมทำความดีต่อตนเอง ครอบครัว โรงเรียน และชุมชน เช่น ปลูกต้นไม้ในโรงเรียน ปลูกต้นดาวเรืองเพื่อเตรียมจัดในโรงเรียนในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 ที่จัดงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ให้เด็กๆ ช่วยเหลืองานครอบครัว โรงเรียน หรือชุมชน เป็นงานที่เด็กทำความดีได้ตามวัย

    จัดกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ที่สัมพันธ์กับโครงการพระราชดำริของ ในหลวง เช่น กิจกรรมทดลองเรื่อง น้ำฝนเกิดได้อย่างไร: โครงการฝนหลวง, กิจกรรมทดลองกักเก็บน้ำ: โครงการแก้มลิง, กิจกรรมทดลองปลูกต้นไม้: โครงการพระราชดำริเกี่ยวกับป่า, กิจกรรมปลูกพืชผักสวนครัวผสม: ตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

    ปัจจุบันนับตั้งแต่วันที่ 13 ตุลาคม 2559 เป็นต้นมา ปวงชนชาวไทยร่วมกิจกรรม เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เด็กๆ ในฐานะคนไทยคนหนึ่งย่อมต้องรับรู้ และปฏิบัติตนตามประเพณีไทยโดยผู้ใหญ่ชี้แนะนำ อธิบาย เช่น คนไทยจะสวมเสื้อผ้าสีดำ หรือใช้ริบบิ้นสีดำออกแบบเย็บเป็นโบติดที่เสื้อแสดงถึงการไว้ทุกข์ โรงเรียน ให้เด็กๆ ช่วยกันจัดโต๊ะหมู่ถวายสักการะ ร่วมกันจัดนิทรรศการภาพพระราชกรณียกิจของในหลวงรัชกาลที่ 9 ครูนำนักเรียนเดินรอบๆ บริเวณโรงเรียนที่ผูกผ้าสีดำขาวรอบรั้ว บางแห่งจะจัดพระบรมสาทิสลักษณ์ของ พระองค์ท่าน แล้วให้เด็กฟังเพลงสรรเสริญพระบารมีจากแผ่นบันทึกเสียงและร้องคลอตาม

    กิจกรรมทางภาษา ให้เด็กๆเอ่ยคำที่มีความหมายว่าพระมหากษัตริย์ เช่น พระราชา พระราชันย์ ในหลวง พ่อหลวง พระมหากษัตริย์ พ่อของแผ่นดิน และมีข้อความประกอบพระบรมสาทิสลักษณ์ของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เช่น เรารักในหลวง ขอเป็นข้ารองบาททุกชาติไป ให้เด็กๆ อ่าน ครูสนับสนุนให้เด็กคิดคำ เขียนคำที่สะท้อนถึงความจงรักภักดีต่อในหลวงรัชกาลที่ 9 แล้วนำมาจัดแสดง

  • กิจกรรมเสรี ที่มุมดนตรี ครูเปิดเพลงบรรเลงพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งพระองค์ทรงมีพระปรีชาได้พระราชนิพนธ์ไว้ เช่น เพลงสายฝน เพลงใกล้รุ่ง เพลงลมหนาว เป็นต้น ที่มุมหนังสือในห้องเรียนจัดหนังสือรวบรวมภาพในหลวงรัชกาลที่ 9 ให้เด็กได้รู้จักจัดหนังสือนิทานที่มีเรื่องราวของพระราชาเป็นตัวละคร ให้เด็กอ่านเพื่อความเพลิดเพลิน ที่มุมหุ่น มีหุ่นพระราชา (มักจะสวมมงกุฎด้วย เป็นสัญลักษณ์ของผู้ครองเมือง) ให้เด็กได้แสดง

พ่อแม่ผู้ปกครองจะสอนลูกเรื่องพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชอย่างไร?

  • นำพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จัดไว้เพื่อสักการะบูชา และแนะนำให้ลูกรู้จักและแสดงความเคารพพระบรมฉายลักษณ์ของพระองค์ท่าน เพราะเป็นเรื่องใกล้ตัวเด็ก มีเหตุการณ์เรื่องราวของพระองค์ท่านผ่านเครื่องมือสื่อสารให้เด็กเห็นและเข้าใจได้
  • พ่อแม่จัดเวลานำลูกไปร่วมงานกับชุมชน ณ สถานที่ที่กำหนดไว้ เพื่อร่วมประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์ ที่ใช้ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พ่อแม่แนะนำให้ลูกรู้จักดอกไม้จันทน์แต่ละแบบที่ประดิษฐ์ เช่น ดอกดารารัตน์ ดอกชบาทิพย์ ดอกชบาหนู เป็นต้น
  • วันที่ 26 ตุลาคม 2560 ที่จะมาถึงนี้ เป็นวันพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ จัดว่าเป็น สำคัญที่ชนชาวไทยจะร่วมพระราชพิธีนี้ได้ คือ ครอบครัวพาลูกไปยังสถานที่ราชการกำหนดเป็นสถานที่ตั้งเมรุมาศจำลองเพื่อถวายดอกไม้จันทน์ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
  • ให้ลูกวาดภาพที่ประทับใจในพระจริยาวัตร หรือพระราชกรณีย์กิจของพระองค์ท่าน เช่น เมื่อเสด็จเยี่ยมประชาชนในแต่ละท้องถิ่น ทรงแนะนำประชาชนปลูกหญ้าแฝก และทดลองทำฝนเทียม เป็นต้น
  • ให้ลูกได้ดูสารคดีเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จากหนังสือ โทรทัศน์ แผ่นบันทึกภาพ เลือกเรื่องที่ดูง่าย อ่านง่าย เช่น หนังสือเรื่องพระมหาชนกฉบับการ์ตูน เรื่องทองแดงฉบับการ์ตูน ทั้งสองเรื่องเป็นหนังสือพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุยเดช ขณะเดียวกันพ่อแม่ดูพร้อมลูกเพื่อตอบคำถามลูกในบางเรื่องที่เด็กยังไม่เข้าใจ
  • เช้า เวลา 8.00 น. และเย็น เวลา 18.00 น. เป็นเวลาเคารพธงชาติ ซึ่สีนำเงินเป็นสัญลักษณ์ หมายถึงสถาบันพระมหากษัตริย์ หากพ่อแม่อยู่ในบริเวณสาธารณะ จะต้องยืนตรงเช่นเดียวกับ คนไทยทุกคน เพื่อแสดงความเคารพ แสดงลูกได้เห็น และให้ลูกปฏิบัติเช่นกัน
  • เด็กๆ ควรเรียนรู้สิ่งที่เป็นสัญลักษณ์ได้จากการใช้สื่อรูปธรรมเชื่อมโยงความเข้าใจ สีของธงชาติเป็นสัญลักษณ์แทนชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ พ่อแม่ใช้รูปภาพประกอบ โดยชาติ ใช้สีแดง หมายถึง ความเป็นไทย ให้ใช้รูปภาพคนไทยที่แต่งกายตามสมัยปัจจุบัน และแต่งกายด้วยชุดเสื้อผ้าแบบไทยในอดีตคละกันไป ภาพแผนที่ประเทศไทย ภาพแสดงการทำมาหากิน อาชีพ การตั้งบ้านเรือนของคนไทย ภูมิประเทศของไทย วัดไทย การปฏิบัติกิจกรรมตามประเพณี และขนบธรรมเนียมในวันสำคัญๆ ของไทย เช่น การรดน้ำดำหัวในวันสงกรานต์ การลอยกระทงในวันเพ็ญเดือนสิบสอง เรียกว่า วันลอยกระทง เป็นต้น

    ศาสนา ใช้สีขาว หมายถึง ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติไทย ให้ใช้รูปภาพต่างๆ ที่แสดงถึงศาสนาพุทธ ได้แก่ พระพุทธรูป การปฏิบัติกิจกรรมตามประเพณี และขนบธรรมเนียมในวันสำคัญทางศาสนาพุทธ เช่น การทำบุญตักบาตร การเวียนเทียน การฟังพระแสดงธรรมเทศนา การเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ การบำเพ็ญประโยชน์ตามสถานที่ต่างๆ โดยสถานที่ราชการจะประดับธงธรรมจักร

    พระมหากษัตริย์ ใช้สิน้ำเงิน หมายถึง พระมหากษัตริย์ไทย ซึ่งเป็นพระประมุขของไทย ใช้รูปภาพ หรือเราเรียกว่าพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภาพพระราชกรณียกิจของพระองค์ท่าน

    กิจกรรมนี้ พ่อแม่สาธิตการเล่นให้ลูกดู คือ นำรูปภาพต่างๆ ที่ตรงกับสัญลักษณ์สีแดง สีขาว และสีน้ำเงิน ไปวางที่สีนั้นๆ ในภาพธงชาติไทย แล้วพ่อแม่ลูกเล่นด้วยกัน เปลี่ยนกันให้เป็นผู้ออกคำสั่งและผู้เล่น ผู้เล่นจะต้องนำรูปภาพที่คละกัน ไปวางที่สีของธงชาติ ตามคำสั่งทีละภาพ เช่นคำสั่งสีแดง ผู้เล่นหยิบภาพ คนไทยมาวาง หรือภาพภูมิประเทศของประเทศไทย เมื่อวางครบสามภาพ ให้นับคะแนนภาพที่วางถูกต้อง บันทึกไว้ แล้วเปลี่ยนผู้ออกคำสั่งและผู้เล่น จะเล่นกี่รอบก็ได้ตามข้อตกลง

  • ในชีวิตประจำวันของคนไทยแทบทุกคนเห็น พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จากธนบัตร และเหรียญ จึงเป็นโอกาสที่ดีที่พ่อแม่แนะนำลูกให้รู้จักพระองค์ท่าน บางฉบับจะมีทั้งพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่รัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 9

กิจกรรมครอบครัวดังกล่าวเป็นกิจกรรมตัวอย่างที่พ่อแม่จัดเพื่อสอนลูกผ่านชีวิตประจำวัน โดยพ่อแม่คือผู้ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดีในฐานะพลเมืองไทย

เกร็ดความรู้เพื่อครู

ดอกไม้ที่ชาวไทยร่วมใจปลูกประดับบ้านเรือน อาคาร สถานที่ทั่วประเทศในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 ซึ่งเป็นวันพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุยเดชมหาราช รัชกาลที่ 9 ทั้งนี้เพราะมีความเชื่อถือว่า ดอกดาวเรืองเป็นดอกไม้มงคล ชื่อมีความหมาย สื่อถึงความเจริญรุ่งเรือง สว่างไสว และเป็นดอกไม้ที่มีความทน สามารถรักษาความสดอยู่ได้นาน แม้จะตัดดอกแล้ว ดอกดาวเรืองจะนำมาร้อยมาลัย ทำบายศรี จัดแจกัน เป็นเครื่องสักการะ ใช้เป็นของขวัญให้พร และขอพรจากผู้ใหญ่

บรรณานุกรม

  1. กาญจนา นาคสกุล, ศ. (2555). คำที่ใช้หมายถึงพระมหากษัตริย์. เข้าถึงจาก bangkokideaeasy.com/informations/attt/files/.../file-9107.doc. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2560].
  2. คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. (สำหรับเด็กอายุ 3 -5 ปี). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
  3. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช. (2554). เรื่องคุณทองแดงฉบับการ์ตูน. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ บุ๊คเซนเตอร์.
  4. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช. (2546). เรื่อง ทองแดง : The story of Tongdaeng. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ บุ๊คเซนเตอร์.
  5. มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา. (2554). นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา.
  6. วิกิพีเดีย. (2560). ธงชาติไทย. เข้าถึงจาก https://th.wikipedia.org/wiki/. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2560].
  7. ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2546). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.
  8. สำนักงานข่าวไทยทริบูน. (2560). ร่วม'ปลูกดาวเรืองด้วยใจ ถวายพ่อ' ชาวไทยพร้อมใจส่งเสด็จในหลวงรัชกาลที่ 9. เข้าถึงจาก. www.thaitribune.org/contents/detail/336?content_id=28975. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2559].
  9. kinginthailand.wordpress.com: (ม.ป.ป.). ความหมายของคำว่าพระมหากษัตริย์ไทย. เข้าถึงจาก https://kinginthailand.wordpress.com/2012/01/13/ความหมายของคำว่าพระมหา/. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2560].
  10. Campus. (2560). ความหมายของ "ดอกไม้จันทน์ ๗ แบบ" ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ. เข้าถึงจาก http://campus.sanook.com/1384981/. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2559].
  11. Mover. (2559). ๙ พิพิธภัณฑ์ ที่รวบรวมพระราชประวัติและพระราชกรณียกิจ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9. เข้าถึงจาก mover.in.th/m-article/king-rama-nine. [ค้นคว้าเมื่อ 5 ตุลาคม 2559].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน