หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องวันพ่อ (Teaching Children about Father's Day)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

สอนลูกเรื่องวันพ่อ

การสอนลูกเรื่องวันพ่อ (Teaching Children about Father's Day) หมายถึง การจัดกิจกรรมให้เด็กปฐมวัยได้เรียนรู้เกี่ยวกับวันสำคัญซึ่งเกี่ยวเนื่องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลปัจจุบัน คือวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี มีจุดมุ่งหมายให้ประชาชนชาวไทยระลึกถึงพระคุณของพ่อแห่งแผ่นดินคือพระมหากษัตริย์ไทยที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณนานัปการต่อประเทศชาติ และพ่อผู้ให้กำเนิดของเด็กซึ่งถือเป็นบุคคลผู้มีพระคุณมีบทบาทสำคัญต่อครอบครัวและสังคม สมควรที่ผู้เป็นลูกจะเคารพเทิดทูนและตอบแทนพระคุณด้วยความกตัญญู รัฐบาลจึงกำหนดให้วันพ่อเป็นวันสำคัญวันหนึ่งของสังคมไทย โดยใช้ “ดอกพุทธรักษา” เป็นสัญลักษณ์ของวันพ่อแห่งชาติ ดังนั้นการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเด็กปฐมวัยจึงควรให้กำหนดหน่วยการเรียนรู้เรื่องวันพ่อไว้ด้วย

การสอนเรื่องวันพ่อมีความสำคัญอย่างไร?

  • เป็นการปลูกฝังให้เด็กเป็นคนดี มีคุณธรรมและมีความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณคือพระมหา กษัตริย์ไทย ผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณนานัปการต่อประชาชนชาวไทย และพ่อผู้ให้กำเนิดซึ่งให้การอุปการะเลี้ยงดู
  • เป็นการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้แก่เด็ก มีเป้าหมายคือ การพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์อันควรเกิดแก่เด็กปฐมวัย โดยการสอนจากสาระการเรียนรู้เรื่องบุคคลและสถานที่ ซึ่งหลักสูตรสถานศึกษากำหนดให้เรื่องวันพ่อเป็นเรื่องที่เหมาะสมตามสาระนี้ได้ เพื่อให้เด็กได้ตระหนักถึงพระคุณของพระมหา กษัตริย์ซึ่งเป็นพระประมุขของชาติ และพ่อผู้ให้กำเนิดซึ่งเป็นหัวหน้าครอบครัว
  • เป็นการฝึกปฏิบัติตนตามธรรมเนียมประเพณีของสังคม ซึ่งต้องอบรมสั่งสอนให้แก่เยาวชนไทย เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้วัฒนธรรมประเพณีที่งดงามและสืบสานต่อไป กิจกรรมประเพณีที่ทำในวันพ่อ คือการแสดงการเทิดทูนพระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และระลึกถึงพระคุณของพ่อรวมทั้งยกย่องบทบาทของพ่อที่มีต่อครอบครัวและสังคม

บ้านและโรงเรียนล้วนมีบทบาทที่สำคัญในการอบรม ส่งเสริมให้เด็กได้รู้จักการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อ ทั้งพ่อของแผ่นดินและพ่อของครอบครัวจากกิจกรรมการเรียนรู้ต่างๆ

การสอนเรื่องวันพ่อมีประโยชน์ต่อเด็กอย่างไร?

  • เด็กได้รู้จักว่า พ่อเป็นผู้ให้กำเนิด อบรมเลี้ยงดูลูกมาจนเติบใหญ่ด้วยความรัก
  • เด็กได้รับการปลูกฝังให้เป็นคนดี มีคุณธรรมด้านความกตัญญูกตเวที
  • เด็กได้ประพฤติปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมอันดี เป็นสมาชิกที่ดีของสังคมไทย
  • เด็กได้รู้เรื่องวันสำคัญของไทยอีกวันหนึ่งคือ วันพ่อแห่งชาติ ซึ่งตรงกับวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลปัจจุบัน ในที่นี้คือวันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี โดยมีดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของวันพ่อคือ ดอกพุทธรักษาสีเหลือง ซึ่งชื่อของดอกไม้มีความหมายที่ดีเป็นมงคล หมายถึงมีพระพุทธคอยดูแลรักษาชีวิตให้อยู่ในศีลธรรม ดั่งองค์ราชาที่ทรงอยู่ในทศพิธราชธรรมตลอดมา ส่วนสีเหลืองเป็นสีประจำวันพระราชสมภพขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

การอบรมสั่งสอนเด็กตั้งแต่เยาว์วัยย่อมช่วยให้เด็กเจริญทางความคิดและจิตใจ การปลูกฝังให้เด็กเห็นผ่านวัตรปฏิบัติและการอบรมทางวาจาจะช่วยตอกย้ำสิ่งที่ควรประพฤติตามขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงาม

ครูสอนเรื่องวันพ่อให้ลูกที่โรงเรียนอย่างไร?

  • ในวันสำคัญตามปฏิทิน วันพ่อเป็นวันหนึ่งที่โรงเรียนกำหนดเป็นกิจกรรมในโครงการของโรง เรียน การจัดกิจกรรมทำความดีเพื่อพ่อ เช่น จัดกิจกรรมเกี่ยวกับการบำเพ็ญสาธารณประโยชน์เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล เป็นกิจกรรมทางสังคมที่ทำต่อเนื่องมาหลายปี และโรงเรียนเป็นสถาบันที่สำคัญในสังคมได้สานต่อเรื่องการทำความดีหลากหลายรูปแบบ โรงเรียนระดับปฐมวัยจัดกิจกรรมดังกล่าวได้หลายวิธี เช่น ให้เด็กปลูกไม้ดอกไม้ประดับในสวนสาธารณะ ตกแต่งสถานที่ในโรงเรียนร่วมกับครูให้สวยงามมีระเบียบ นำของไปเยี่ยมน้องๆที่สถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้า เยี่ยมคนชรา จัดหนังสือในห้องสมุดโรงเรียน
  • จัดป้ายนิทรรศการพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และคำขวัญวันพ่อ รวมถึงจัดป้ายนิเทศแสดงผลงานที่ลูกแสดงถึงความรักพ่อ เช่น วาดภาพและบรรยายเรื่องพ่อ โดยให้เด็กมีส่วนร่วมในการจัดด้วย
  • จัดสถานที่ปลูกต้นพุทธรักษาสีเหลืองไว้ให้เด็กรู้จักรอบๆโรงเรียนและมอบหมายให้เด็กช่วยกันดูแล จัดการเรียนการสอนหน่วยเรื่องพืชหรือไม้ดอกไม้ประดับ เมื่อถึงวันพ่อใช้ดอกพุทธรักษาเป็นส่วนสำคัญในการจัดแต่งโต๊ะหมู่บูชา เพราะดอกพุทธรักษาสีเหลืองเป็นดอกไม้สัญลักษณ์ประจำวันพ่อแห่งชาติรวมทั้งให้เด็กๆมอบดอกพุทธรักษาแก่พ่อเพื่อเป็นการแสดงออกถึงความรักและเคารพบูชาพ่อ ผู้สร้างความสงบสุขร่มเย็นให้แก่ครอบครัว
  • ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช 2546 ซึ่งครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ก่อนล่วงหน้าวันที่ 5 ธันวาคม เนื่องจากวันนี้จะเป็นวันหยุดทางราชการ เพื่อให้หน่วยงานและครอบครัวมีกิจกรรมวันพ่อแห่งชาติด้วย กิจกรรมหลักที่จัดได้ดังตัวอย่างคือ
    • กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะแสดงท่าทางเลียนแบบครูตามเพลง “ในหลวงพระราชินี”
    • เพลงในหลวงพระราชินี

      ในหลวงพระราชินี ทรงคุณความดี มากมายเหลือ ปกป้องพวกเราชาวประชา เป็นสุขทั่วหน้าไม่ว่าชาติภาษาใด เมื่อเราทุกข์ท่านทุกข์ด้วย หาทางจะช่วยด้วยความห่วงใย เหนืออีสานภาคกลางและภาคใต้ประชาชาวไทย เทิดทูนรักและภักดี

    • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูอาจจะนำภาพข่าวพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มาเล่าประกอบการจัดป้ายนิทรรศการของโรงเรียน ซึ่งทุกโรงเรียนจะต้องจัดตามประเพณีที่ดีงามของสังคมไทยและเป็นระเบียบทางราชการที่กำหนดให้ทุกหน่วยงานและองค์กรจัด พร้อมประดับธงชาติและธงประจำพระมหากษัตริย์ในวันพ่อแห่งชาติ 5 ธันวามหาราช เป็นการจัดล่วงหน้าก่อนวันที่ 5 ธันวาคม เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้เรื่องราวของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระราชกรณียกิจของพระองค์ที่ทรงดูแลประชาชนให้มีชีวิตปกติสุข โดยครูเชื่อมโยงเข้าสู่ความสำคัญของพ่อผู้ให้กำเนิด แล้วให้เด็กทุกคนร่วมระดมความคิดหัวข้อ “พ่อคือใคร” “ทำหน้าที่อะไรในครอบ ครัว” “พ่อสำคัญต่อเราอย่างไร” “เราควรตอบแทนพระคุณพ่ออย่างไรจึงจะเป็นเด็กดี” ในกิจกรรมสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต ครูผสมผสานทักษะทางภาษา วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ให้แก่เด็กด้วย เช่น ทักษะทางภาษาให้เด็กอ่านออกเสียงคำหรือข้อความที่เกี่ยวข้องกับพ่อของแผ่นดินและพ่อผู้ให้กำเนิด เช่น เรารักพ่อ พ่อเล่นกับเรา ในหลวงรักประชาชน เรารักในหลวง เป็นต้น ส่วนทักษะวิทยาศาสตร์ ให้เด็กทดลองรดน้ำพรวนดินให้ต้นพุทธรักษา สังเกตดูการเจริญเติบโตของพืชที่ได้น้ำ แสงแดด ปุ๋ย ดินที่ดี และสุดท้ายทักษะคณิตศาสตร์ ให้เรียงลำดับภาพดอกพุทธรักษา นับจำนวนรวมดอกพุทธรักษา เปรียบเทียบขนาดพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ หรือภาพถ่ายของพ่อเป็นต้น
    • กิจกรรมสร้างสรรค์ ประดิษฐ์ดอกพุทธรักษาด้วยกระดาษ จัดแจกันด้วยดอกพุทธรักษา วาดภาพออกแบบการ์ด เขียนคำอวยพรวันพ่อ ทำกรอบใส่รูปพ่อของฉัน
    • กิจกรรมเสรี จัดมุมครอบครัวให้เด็กเล่นบทบาทสมมติเรื่อง “พ่อของฉัน” จัดหาเครื่องแต่งตัวผู้ชายเป็นพ่อ ให้เด็กได้แสดงออกถึงบทบาทของพ่อ บางทีพ่ออาจจะเล่นกับลูก อาจจะขับรถนำลูกเที่ยว สอนลูกร้องเพลง หยอกล้อลูก จัดมุมหนังสือโดยหาหนังสือเรื่องราวการอยู่ร่วมกันในครอบครัวให้เด็กอ่าน เรื่องราวอาจจะเป็นนิทานสัตว์น่ารักที่มีพ่อช่วยเลี้ยงลูก เช่น ครอบครัวหมี ครอบครัวกระต่าย ครอบครัวนก ฯ
    • กิจกรรมกลางแจ้ง เด็กเล่นเกม “ชมสวนดอกพุทธรักษา” จัดดอกพุทธรักษากระดาษหรือพลาสติกปักไว้กลางสนามเป็นระยะ ขึงเชือกหรือโรยปูนขาว แสดงทางเดินวกไปเวียนมาให้ผ่านดอกพุทธรักษา กำหนดกติกาให้เด็กเดินตามรอยเชือก เข้าและออกจากสนามให้ถูก เดินทีละกลุ่มๆละ 5 คน เป็นการฝึกการสังเกตทางเดินและออกกำลังขาให้แข็งแรง เด็กจะสนุกสนานที่ได้เล่นท่ามกลางแสงแดดอ่อนๆพร้อมกลุ่มกับเพื่อน
    • เกมการศึกษา เรียงลำดับขนาดดอกพุทธรักษาหรือภาพพ่อ เล่นเกมพื้นฐานการบวกดอกพุทธรักษาให้ถูกต้อง หรือเกมจำแนกรูปร่างลักษณะของดอกพุทธรักษา

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่องวันพ่อ จะมุ่งให้สาระการเรียนรู้แก่เด็กเกี่ยวกับพ่อของแผ่นดินและพ่อผู้ให้กำเนิด ครูควรวางแผนจัดกิจกรรมให้เด็กได้เรียนรู้จากเรื่องพ่อผู้ให้กำเนิดก่อนเพราะเป็นเรื่องใกล้ตัว เด็กสามารถเข้าใจได้ง่าย แล้วจึงจัดกิจกรรมให้รู้จัก “ในหลวงของเรา” โดยปลูกฝังจิตสำนึกด้านคุณธรรมของการเป็นผู้มีความกตัญญูกตเวทีให้แก่เด็ก

พ่อแม่ผู้ปกครองจะสอนเรื่องวันพ่อให้ลูกที่บ้านอย่างไร?

  • พาลูกไปทำบุญ ตักบาตรตามประเพณีไทย กลับมาสวดมนต์ไหว้พระที่บ้าน ให้ลูกช่วยจัดดอกไม้ ให้มีดอกพุทธรักษาเป็นสัญลักษณ์วันพ่อและปักธงชาติไว้ที่หน้าบ้าน แสดงถึงการยกย่องสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นการปฏิบัติตนของผู้มีวัฒนธรรม
  • ให้ลูกกราบพ่อของตนเองเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต จัดหาดอกพุทธรักษาให้ลูกใช้ประกอบการกราบไหว้พ่อและพ่อเองก็กราบปู่ให้ลูกเห็น (กรณีที่สามารถทำได้)
  • จัดหาภาพพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มาบูชาที่บ้าน (ปกติประชาชนชาวไทยจะมีพระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ไว้ทุกครัวเรือน) แนะนำให้ลูกรู้จักและดูพระราชกรณียกิจของพระองค์ท่านที่ทรงพัฒนาบ้านเมืองให้คนไทยอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุขและจัดหาพระบรมฉายาลักษณ์ของพระองค์ท่านที่ทรงพระบริบาลพระราชโอรสและพระราชธิดามาอย่างดีในฐานะพระราชบิดาของเจ้าฟ้าทุกพระองค์
  • เล่านิทานเรื่องความกตัญญูกตเวทีดังเช่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงมีพระจริยาวัตรอันงด งามต่อสมเด็จพระชนนี พระองค์จะทรงเสด็จเยี่ยมพระชนนีสม่ำเสมอเพื่อจะเสวยพระกระยาหารร่วมกัน
  • เพื่อให้พระชนนีเกษมสำราญพระราชหฤทัยที่พระราชโอรสเสด็จมา
  • ให้ลูกฟังเพลงที่มีความหมายของสดุดีองค์พระประมุข เช่น เพลง “ตามรอยพระราชา” “ต้นไม้ของพ่อ” “รูปที่มีทุกบ้าน” “ขอเป็นข้ารองบาททุกชาติไป” เป็นต้น
  • นำสมุดภาพของครอบครัวมาดูพร้อมกัน เล่าเรื่องลูกเมื่อครั้งเป็นทารก อาจจะมีบางภาพที่พ่อเลี้ยงดูลูก เช่น อุ้มชูพาเดินเล่น เล่นกับลูก
  • นำลูกจุดเทียนชัยในวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวามหาราช ร้องเพลงสดุดีมหาราชา ซึ่งกิจกรรมนี้จะทำพร้อมกันทั่วประเทศ บางท้องถิ่นหน่วยงานหรือองค์กรจะร่วมกันทำกิจกรรมยกย่องสดุดี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพร้อมกันในที่สาธารณะ และทุกครอบครัวจะพร้อมใจกันจุดเทียนชัยที่บ้าน
  • ให้ลูกเขียนคำว่า “พ่อ” สนทนากับลูกเรื่องที่เกี่ยวกับพ่อของตนเอง เพื่อให้เด็กได้ระลึกถึงความดีงามของพ่อที่อบรมเลี้ยงดูลูกมา การอบรมสั่งสอนลูกให้เป็นผู้มีความกตัญญูรู้คุณต่อผู้มีพระคุณโดยเฉพาะต่อพ่อแม่ เป็นหน้าที่ของครอบครัว และวันพ่อเป็นวันหนึ่งที่ใช้เป็นวันเตือนจิตใจของผู้เป็นลูกให้สำนึกถึงผู้มีพระคุณ

เกร็ดความรู้เพื่อครู

ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

  • เป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470)
  • กลางธงมีตราสัญลักษณ์ประจำพระองค์ซึ่งปกติเป็นตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี

บรรณานุกรม

  1. คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. (สำหรับเด็กอายุ 3 -5 ปี). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
  2. คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, สำนักงาน (2540). คู่มือครูเพื่อพัฒนาจิตพิสัยในระบบการเรียนการสอนระดับก่อนประถมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
  3. พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี (ว.วชิรเมธี ). (2554). ที่สุดแห่งความดี. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ดี เอ็ม จี.
  4. ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2546). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.
  5. ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
  6. วันพ่อแห่งชาติ มีประวัติความเป็นมา และความสำคัญอย่างไร. www.enn.co.th/1579. [ค้นคว้าเมื่อ 10 ตุลาคม 2557].
  7. ธงประจำพระองค์. th.wikipedia.org/wiki/. [ค้นคว้าเมื่อ 11 ตุลาคม 2557].
  8. เพลงตามรอยพระราชา. www.youtube.com/watch?v=C15fEcu6JKU. [ค้นคว้าเมื่อ 10 ตุลาคม 2557].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน