หน้าหลัก » บทความ » สอนลูกเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหาร (Teaching children about Cooking tools)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


บทนำ

สอนลูกเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหาร

การสอนลูกเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหาร (Teaching children about Cooking tools) หมายถึง การจัดกิจกรรมเพื่อให้เด็กเกิดความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับเครื่องมือ เครื่องใช้ที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการทำอาหาร แบ่งตามลักษณะการใช้งานได้ดังนี้

  • อุปกรณ์ที่ใช้ชั่ง ตวง วัด
  • อุปกรณ์ที่ใช้ในการเตรียมและผสมอาหาร
  • อุปกรณ์ในการหั่น บด สับ
  • ภาชนะอุปกรณ์ในการหุงต้ม

ทั้งนี้เพราะชื่อของอาหาร กรรมวิธีการประกอบอาหาร และชื่ออุปกรณ์อาหารมีความสัมพันธ์ที่เด็กๆ ได้ยินบ่อยๆ ทุกวัน เมื่อเรารับประทานอาหารในชีวิตประจำวัน เช่น ข้าวต้ม หมูทอด ปลาทอด ข้าวผัด ผัดผัก ปลานึ่ง ขนมปังปิ้ง ต้มน้ำ เป็นต้น ชื่อเรียกบ่งบอกวิธีการทำอาหารด้วยการต้ม หรือ ทอด นึ่ง ผัด ตุ๋น เป็นต้น และแต่ละวิธีใช้อุปกรณ์ประกอบอาหารโดยเฉพาะประสบการณ์ของเด็กที่อาจจะเกิดจากการกิน การเล่น การไปเที่ยวในที่ต่างๆ เช่น ที่ร้านอาหาร ร้านขายอุปกรณ์ประกอบอาหาร ร้านขายของเล่นจำลอง เด็กจะได้เห็นอุปกรณ์ประกอบอาหารประเภทต่างๆ ดังนั้น การนำสาระเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหาร มาให้เด็กปฐมวัยเรียนผ่านกิจกรรมการเรียนการสอนจากครอบครัวและโรงเรียน จึงสอดคล้องกับสาระการเรียนรู้เรื่องสิ่งต่างๆ รอบตัว ซึ่งเป็นสาระหนึ่งในสี่เรื่องตามโครงสร้างหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546 จะช่วยเพิ่มพูนประสบการณ์ให้แก่เด็ก

การสอนเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหารสำคัญอย่างไร?

อาหารเป็นหนึ่งในปัจจัย 4 ที่จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์ที่สำคัญที่สุด ร่างกายของมนุษย์ต้องได้รับอาหารที่มีคุณภาพในปริมาณเพียงพอ เพื่อเปลี่ยนสารอาหารที่ได้รับเป็นพลังงาน ดังนั้นอุปกรณ์ในการประกอบอาหารจึงเป็นเครื่องมือที่มนุษย์ใช้อำนวยความสะดวกในการประกอบอาหาร ตั้งแต่การจัดเตรียมวัตถุดิบจนกระทั่งปรุงอาหารให้สุกพร้อมรับประทาน

ในการประกอบอาหารจะต้องคำนึงถึงหลักสุขอนามัยหลายประการ สิ่งสำคัญประการหนึ่ง คือ การเลือกใช้อุปกรณ์ในการประกอบอาหาร ทั้งนี้ อุปกรณ์ในการประกอบอาหารมีหลากหลายทั้งรูปแบบ และวัสดุที่นำมาผลิต ผู้ประกอบอาหารจะต้องมีความรู้ความเข้าใจในการเลือกอุปกรณ์ประกอบอาหารให้เหมาะกับประเภท และชนิดของอาหาร มีหลักทั่วไปในการเลือกอุปกรณ์ประกอบอาหาร คือ ไม่ใช้ของที่ผลิตจากวัสดุที่เป็นพิษ ตกแต่งสีที่สัมผัสอาหารได้ ใช้ของที่แข็งแรง ไม่สึกหรอ ผิวราบเรียบลื่น ไม่มีซอกให้อาหารไปตกค้างเกิดเป็นเชื้อโรค

จากหลักการที่กล่าวมา ผู้ใหญ่คือผู้ปฏิบัติให้เด็กเห็นและค่อยๆ ปลูกฝังจิตสำนึกของการรักษาสุขภาพของตนเองให้แก่เด็กตั้งแต่ปฐมวัย ในปัจจุบันการเลือกอุปกรณ์ประกอบอาหารเป็นเรื่องจำเป็นต้องพิจารณา เช่น การเลือกใช้เขียงพลาสติกสังเคราะห์เป็นวัสดุที่ใช้แทนไม้ได้อย่างดี เมื่อนำไปใช้สับอาหารแล้ว เขียงพลาสติกจะทนทานต่อการเกิดรอยแยกแตกของวัสดุ ที่อาจทำให้เกิดการฝังแน่นของวัตถุดิบที่ใช้ประกอบอาหารโดยเฉพาะประเภทเนื้อสัตว์ที่ถูกสับแล้วอาจฝังแน่นลงในเนื้อไม้ จึงไม่สามารถทำความสะอาดได้หมดจนกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค เมื่อนำไปใช้ครั้งต่อไปอาจก่อโรคภัยต่อผู้บริโภคอาหาร การปฏิบัติของผู้ใหญ่และการชี้แนะผ่านการสนทนาบอกเล่า จะเป็นการสอนทั้งทางตรงและทางอ้อมให้เด็กได้

การสอนเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหารมีประโยชน์ต่อเด็กอย่างไร?

  • เด็กได้เรียนรู้ว่าอุปกรณ์ประกอบอาหารเป็นสิ่งของเครื่องใช้ที่คนเราพัฒนาขึ้นมา เพื่ออำนวยความสะดวกในการปรุงอาหาร แต่ละชนิดมีชื่อเรียก ลักษณะ คุณสมบัติที่ใช้การประกอบอาหารเฉพาะ เด็กจึงได้รับการส่งเสริมภาษาเพื่อการสื่อสารทั้งภาษาท้องถิ่น และภาษาต่างประเทศที่จำเป็นในยุคปัจจุบัน ภาษาที่ใช้สื่อสารจะได้จากข้อมูลดังกล่าว ตัวอย่างการเรียกชื่อกระทะ หรือ pan ในภาษาต่างประเทศ หมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบอาหารประเภท ทอด หรือผัด มีลักษณะก้นตื้นปากผาย
  • เมื่อเด็กได้สัมผัสจับต้องอุปกรณ์ประกอบอาหาร และวัตถุดิบที่ใช้ประกอบปรุงอาหาร เพื่อช่วยส่งเสริมทักษะต่างๆ ของเด็ก ทั้งทางร่างกาย และการคิดแก้ปัญหา กิจกรรมง่ายๆ ที่เด็กทำได้ คือ การที่เด็กมีส่วนร่วมกับผู้ใหญ่ที่จะทำอาหารบางประเภทเช่น ตีไข่ด้วยไม้ตี ใช้กระชอนคั้นกะทิใช้ไม้นวดแป้ง เป็นต้น
  • การที่เด็กได้ใช้อุปกรณ์ประกอบอาหารได้ปฏิบัติจริง หรือเล่นเลียนแบบย่อม เป็นการส่งเสริมเด็กด้านพัฒนาการอยู่ร่วมกับผู้อื่น เพราะเด็กจะได้ปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น และเมื่อได้ทำได้เล่นตามธรรมชาติ เด็กจะมีความสุขและ สนุก การพัฒนาทางด้านอารมณ์และจิตใจ ของเด็กจะเกิดขึ้น

ครูสอนเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหารให้ลูกที่โรงเรียนอย่างไร?

การจัดการเรียนการสอนแบบโครงการเป็นรูปแบบการสอนที่น่าสนใจ และได้นำมาใช้ในการจัดประสบการณ์ระดับปฐมวัยอย่างแพร่หลาย การจัดการสอนแบบโครงการเป็นการสอนที่จัดการเรียนการสอนผ่านเป็นกระบวนการหลัก คือ กระบวนการแก้ปัญหาเพื่อมุ่งให้เด็กเรียนรู้เรื่องต่างๆ ตามความสนใจของตนเองอย่างลุ่มลึกภายใต้การทำงานร่วมกับครู และเพื่อนที่ต่างเคารพความรู้สึก ความคิดเห็นกันและกัน ร่วมมือกันที่จะค้นหาคำตอบจากประสบการณ์ตรงจากแหล่งเรียนรู้ ในที่นี้ครูกำหนดการสอนเรื่องอุปกรณ์การประกอบอาหาร และนำการสอนแบบโครงการมาใช้พัฒนาเด็ก จะดำเนินการสอนตามลำดับได้ดังนี้

  • กิจกรรมเสริมประสบการณ์ ครูอาจระดมความคิดร่วมกับเด็ก และจัดแสดงแผนที่ทางความคิด (Mind map) หรือใยแมงมุม (Web) ไว้ภายในชั้นเรียน เช่น ชื่อ รูปร่าง ลักษณะ ของอุปกรณ์ประกอบอาหารแต่ละอย่าง ประเภทของอุปกรณ์ประกอบอาหาร การใช้อุปกรณ์ประกอบอาหาร การทำความสะอาดและเก็บรักษา เป็นต้น ให้เด็กค้นคว้าในภาคสนาม หรือนำไปศึกษานอกสถานที่ เป็นแหล่งเรียนรู้ใกล้ๆโรงเรียน เช่น ร้านขายอาหารในโรงเรียน หรือห้องพักอุ่นอาหาร สำหรับนักเรียนในโครงการอาหารกลางวัน ครูอาจจะให้เด็กๆ รู้จักอุปกรณ์ประกอบอาหารของจริง ของจำลอง รูปภาพ หนังสือ เชิญวิทยากรมาร่วมกิจกรรม อาจจะเป็นพ่อแม่ผู้ปกครองของเด็กที่มีบทบาท คือพ่อแม่ หรือผู้ทำอาชีพปรุงอาหารที่จะต้องใช้อุปกรณ์ประกอบอาหาร และอาจจะเป็นพ่อค้าแม่ค้าผู้ขายอุปกรณ์ประกอบอาหาร เป็นต้น
  • กิจกรรมสร้างสรรค์ วาดภาพนำเสนองานด้วยการสนทนา อภิปราย เพื่อสะท้อนความรู้ที่เด็กพบ

พ่อแม่ผู้ปกครองจะสอนลูกเรื่องอุปกรณ์ประกอบอาหารอย่างไร?

  • พ่อแม่นำอาหารที่ปรุงสุกแล้วมาจัดโต๊ะอาหาร ให้ลูกมีส่วนร่วมช่วยจัดวางอาหารบางประเภท เช่น ไข่ต้ม หมูทอด ปลานึ่ง ผัดผัก เพื่อให้ลูกรู้จักชื่อ และลักษณะอาหาร
  • พ่อแม่ให้ลูกสังเกตอาหารแต่ละชนิด และจำแนกประเภทของอาหารตามลักษณะและวิธีทำให้สุก ได้แก่ อาหารประเภทต้ม หมายถึง วิธีการทำอาหารให้สุกจากความร้อนของน้ำ เช่น ไข่ต้ม แกงจืด อาหารทอด หมายถึง วิธีการทำอาหารให้สุกด้วยความร้อนจากน้ำมัน เช่น หมูทอด ไข่เจียว อาหารประเภทนึ่ง หมายถึง อาหารที่สุกโดยไอน้ำ เช่น ปลานึ่ง ขนมฟักทองนึ่ง อาหารปิ้งย่าง หมายถึง อาหารที่สุกจากการพาความร้อนด้านล่างอาหาร เช่น ลูกชิ้นปิ้ง หมูปิ้ง ขนมปังปิ้ง การที่ให้ลูกรู้จักชนิดของอาหารตามวิธีที่ทำให้สุก ผ่านการสังเกตการใช้ภาษา และเรียกชื่ออาหารทุกวันหมุนเวียนเปลี่ยนไปตามสภาพจริง เพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมไปสู่ประสบการณ์ใหม่ คือ การใช้อุปกรณ์ประกอบอาหาร
  • เมื่อพ่อแม่ทำอาหารในชีวิตประจำวัน ลูกควรได้สังเกตจากการดู ได้เห็นกระบวนการประกอบอาหารต่างๆ โดยที่พ่อแม่เลือกประกอบอาหาร และสาธิตให้ลูกเห็นได้อย่างปลอดภัย ตั้งแต่ขั้นเตรียมวัตถุดิบ จนนำไปสู่กระบวนการปรุงและทำให้สุก ในขั้นเตรียมอุปกรณ์ เรียกชื่ออุปกรณ์ให้ลูกได้ฟัง และเห็นไปด้วย ได้แก่ อุปกรณ์ที่ใช้ชั่ง ตวง วัด เช่น ถาด ถ้วยตวงของเหลว ถ้วยตวงของแห้ง ช้อนตวง มีดปาด เครื่องชั่ง เป็นต้น อุปกรณ์ที่ใช้ในการเตรียมและผสมอาหาร เช่น ชามผสม ที่ร่อนแป้ง ที่ตีไข่ ไม้พาย ทัพพีโปร่ง กระชอน ไม้คลึงแป้ง คีมคีบอาหาร เป็นต้น อุปกรณ์ในการหั่น บด สับ เช่น มีด เขียง ที่ปอก ที่ไส ที่เปิดกระป๋อง ค้อนทุบเนื้อ ครกและลูกครก ภาชนะอุปกรณ์ในการหุงต้ม เช่น หม้อ กระทะ ลังถึง เป็นต้น ส่วนกระบวนการปรุงและทำให้สุก ทุกวิธีพ่อแม่สาธิตและแนะนำให้ลูกรู้จักได้ เช่น อาหารนึ่ง จะเปิดโอกาสให้เด็กได้ช่วยนำวัตถุดิบจัดเรียงลงลังถึงนึ่งที่เป็นอุปกรณ์ประกอบอาหารชนิดหนึ่ง หรืออาหารประเภทต้ม พ่อแม่ให้ลูกเตรียมน้ำใส่หม้อ แล้วพ่อแม่นำไปต้ม แต่อาหารบางประเภท ลูกจัดวางวัตถุดิบลงไปพร้อมน้ำที่จะนำไปต้มได้เลย เช่น ต้มไข่ ต้มมัน ต้มกล้วย เป็นต้น การปฏิบัติเช่นนี้ ลูกจะเข้าใจถึงวิธีการทำให้อาหารสุกจากอุปกรณ์ประกอบอาหารชนิดต่างๆ
  • พ่อแม่นำลูกไปแหล่งเรียนรู้ต่างๆ นอกบ้านเป็นการเสริมประสบการณ์ สถานที่น่าสนใจควรเป็นร้านอาหารประเภทแสดงการประกอบอาหารให้ผู้บริโภคเห็นวิธีการใช้อุปกรณ์ประกอบอาหารไปด้วย เช่น ร้านขายก๋วยเตี๋ยว เด็กจะเห็นกระชอนลวกเส้นก๋วยเตี๋ยว หม้อต้มน้ำซุป กระทะผัดเส้น ผัดผัก ร้านขายอาหารประเภทอีสาน มักจะมีเตาย่างเพื่อประกอบเมนูอาหาร เช่น ปลาดุกย่าง คอหมูย่าง เนื้อย่าง ร้านขายอาหารชุดนึ่ง เช่น ขนมจีบ ซาลาเปา ฮะเก๋ากุ้ง
  • พ่อแม่นำลูกไปรับประทานอาหารนอกบ้านที่ร้านอาหารประเภทให้ผู้บริโภคปรุงเอง โดยทางร้านจะจัดเตรียมวัตถุและอุปกรณ์ประกอบอาหารไว้ให้ผู้บริโภค ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอาหารประเภท ปิ้ง ย่าง บาบีคิว หรือสุกี้ หม้อไฟเป็นต้น
  • พ่อแม่จัดหาอุปกรณ์ประกอบอาหารจำลองให้ลูกได้เล่น และเด็กนำไปเล่นเป็นบทบาทสมมติกับเพื่อน ปัจจุบันของเล่นจำลองวัสดุอุปกรณ์ประกอบอาหารมีครบชุด ได้แก่ หม้อ กระทะ ลังถึง ตะหลิว มีด ทัพพี ทำจากวัสดุหลากหลายให้เลือกใช้ได้ตามความต้อง เช่น ทำจากพลาสติกอย่างดี ลามิเนต อลูมิเนียม เครื่องปั้นดินเผา กะลา ไม้ ผู้ปกครองสามารถหาซื้อได้จากห้างสรรพสินค้าชั้นนำที่จำหน่ายของเล่นเด็ก หรือร้านขายสินค้าพื้นเมือง
  • พ่อแม่ฝึกให้ลูกช่วยจัดเก็บอุปกรณ์ประกอบอาหาร และแยกประเภท ยกเว้นของมีคม ไม่ควรให้เด็กหยิบจับ อุปกรณ์ที่เด็กช่วยจัดเตรียมได้ ควรมีขนาดพอเหมาะมือเด็ก ลักษณะวัสดุเป็นของคงทนประเภทสแตนเลส หรืออุปกรณ์ประกอบอาหารที่เคลือบสารเทฟล่อน เพราะคงทนต่อการแตกหัก และไม่คมบาดมือเด็ก
  • พ่อแม่ฝึกภาษาที่สองให้ลูกได้จากอุปกรณ์ประกอบอาหารจำลอง โดยใช้คำศัพท์ที่ใช้เรียกอุปกรณ์ชนิดต่างๆ เช่น pan กระทะ, spatula ตะหลิว, spoon ช้อน, mortar ครก, knife มีด, cutting board เขียง

เมื่อเด็กๆ ได้มีโอกาสร่วมกิจกรรมกับครอบครัว การเรียนรู้ที่จะเข้าใจสิ่งแวดล้อมรอบตัวเขาจะดำเนินไปตามปกติ การเอาใจใส่ในการจัดกิจกรรมของพ่อแม่จะสนับสนุนให้เด็กมีความรู้ และมีความสุขในการเรียนรู้สิ่งที่อยู่รอบตัวเขา

เกร็ดความรู้เพื่อครู

สารเทฟล่อน

เทฟล่อน ได้มีการค้นพบโดยบังเอิญ ในคศ. 1938 ขณะที่ นาย รอย เจ พลังเก๊ต (Roy J. Plunkett) ซึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์และวิศวกรของบริษัท ดูปองท์ ในขณะที่เขาคิดค้นแก๊สทำความเย็นเพื่อใช้ดูดความร้อนในเครื่องปรับอากาศและตู้เย็น เขาได้ผสมส่วนผสมของแก๊สฟรีออน ลงในขวดเพื่อให้เกิดแก๊สตัวใหม่ ต่อมาผู้ช่วยของเขาคือ นาย แจ๊ค รีบอกซ์ (Jack Rebox) เปิดขวดเพื่อที่จะเทแก๊สออกมา แต่ในขวดไม่มีแก๊ส กลับมีของเหลวบางชนิด คล้ายกับแป้งสีขาวเป็นมันวาว และเขาพบว่าสารนี้เป็นสารที่มีความหล่อลื่นได้ดีที่สุดและมีจุดหลอมเหลวสูงมาก

ปัจจุบัน บริษัท ดูปองท์ ใช้สารเทฟล่อนเป็นส่วนผสม หรือเคลือบลงบนผลิตภัณฑ์หลายประเภท โดยเฉพาะใช้เคลือบพื้นผิวภาชนะเครื่องใช้ในครัวต่างๆ เช่น หม้อหุงต้ม กระทะ ถาดอบ ตะหลิว ช้อนทัพพี ทำให้หมดปัญหาเรื่องอาหารติดภาชนะเวลาทอด ช่วยลดปริมาณไขมันในการประกอบอาหารลงได้ และยังทำความสะอาดได้ง่ายอีกด้วย

บรรณานุกรม

  1. กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2547). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร: เอดิสันเพรสโปรดักส์.
  2. กองสุขาภิบาลอาหาร. (2555). คู่มือหลักสูตรการสุขาภิบาลอาหาร. กองสุขาภิบาลอาหาร สำนักอนามัย. กรุงเทพมหานคร.
  3. ดีวัน พรหมมาณพและสุดใจ พรหมเกิด. (2550). สิ่งประดิษฐ์ของโลก 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มูลนิธิเด็ก โดย สถาบันการ์ตูนไทย มูลนิธิเด็ก.
  4. พัชรบูรณ์ ด่านโพธิวัฒน์. (2553). ห้องเรียน ขนมปังทำเอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แปลน รีดเดอร์ส.
  5. ศึกษาธิการ, กระทรวง (2547). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภา.
  6. อบเชย วงศ์ทอง และผศ.ขนิษฐา พูนผลกุล. (2556). หลักการประกอบอาหาร. กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาคหกรรมศาสตร์ คณะเกษตร. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
  7. บุญรักษ์ กาญจนวรวณิชย์, ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). สาระน่ารู้ : สารเทฟลอน: สารที่ลื่นที่สุด. เข้าถึงจาก https://www.mtec.or.th/academic-services/mtec-knowledge/77-สาระน่ารู้-สารเทฟลอน-สารที่ลื่นที่สุด. [ค้นคว้าเมื่อ 3 กันยายน 2558].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน