หน้าหลัก » Blogs » เด็กปฐมวัย - ดูแลอย่างไร ไปสู่ความเป็นเลิศ ตอนที่ 219 : การเสริมแรงในเชิงบวก

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


การเสริมแรงในเชิงบวก

ชีวิตของเด็กใน 8 ขวบปีแรก เป็นช่วงของโอกาสมากมาย สำหรับการพัฒนาทักษะและพฤติกรรมที่จะทำให้เขามีชีวิตอยู่อย่างแข็งแรง (Healthy) ด้วยผลสัมฤทธิ์ (Productive) การทำให้เด็กสามารถแนะแนวพฤติกรรมของตนเอง และอยู่อย่างร่วมมือร่วมใจ (Cooperatively) กับผู้อื่น ทำให้เขาเป็นคนที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น และเป็นพลเมืองดี (Good citizen)

เด็กจำนวนมากได้แสดงออก (Exhibit) ซึ่งปัญหาพฤติกรรมในปฐมวัย แต่เด็กส่วนใหญ่มีปัญหาดังกล่าวเพียงชั่วคราว (Transient) หรือสนองตอบด้วยดีต่อวิธี (Technique) การบริหารที่เหมาะสมตามพัฒนาการ (Developmentally appropriate) แต่ก็มีเด็กจำนวนไม่น้อยที่ไม่สามารถสนองตอบต่อกลยุทธ์การแนะแนวพฤติกรรม

เด็กดังกล่าวต้องอาศัยความช่วยเหลือเพิ่มเติม อาทิ การเสริมแรงในเชิงบวก (Positive reinforcement) เพื่อเพิ่มโอกาสการเกิดพฤติกรรมที่เหมาะสม อันที่จริง การเสริมแรงในเชิงบวกแตกต่างจากการให้รางวัล ครูอาจให้รางวัลเด็กที่มีส่วนร่วมในพฤติกรรมที่พึงปรารถนา แต่ถ้ารางวัลนั้นมิได้นำไปสู่การเพิ่มพฤติกรรมที่พึงปรารถนา ก็ไม่นับเป็นการเสริมแรงในเชิงบวก

การเสริมแรงในเชิงบวก มีหลากหลายรูปแบบที่สามารถนำไปใช้ในชั้นเรียน เริ่มต้นด้วยการเสริมแรงที่จับต้องได้ (Tangible) อาจเป็นสิ่งที่กินได้ (Edible) หรือวัสดุที่เด็กต้องการ อาทิ ลูกกวาด สติ๊กเกอร์ แสตมป์ หรือประกาศนียบัตร พฤติกรรมในเชิงบวกของเด็ก (อาทิ เด็กนั่งเรียบร้อยในกิจกรรมวงกลม หรือกิจกรรมเสริมประสบการณ์ [Circle time]) ได้รับการเสริมแรง เมื่อได้รับรางวัลดังกล่าว

การเสริมแรงบนพื้นฐานของกิจกรรม (Activity-based) เป็นการเข้าถึงกิจกรรมที่สนุกสนาน ซึ่งเด็กชอบมาก (Preferred) ตัวอย่างเช่น การยอมให้เด็ก มีเวลาอิสระในศูนย์เรียนรู้ปริศนา (Puzzle center) หลังจากที่เขาสามารถทำงาน ณ โต๊ะเรียน (Seat work) ให้เสร็จสิ้นก่อน

การเสริมแรงด้วยเบี้ย (Token) เป็นการให้รางวัลเด็กเป็นเบี้ยหรือคะแนนสำหรับพฤติกรรมที่เหมาะสม รางวัลนี้ มิได้มีราคาค่างวดมากนัก แต่สามารถใช้แลกเปลี่ยนกับบางอย่างที่เด็กต้องการ อาทิ ตั๋วที่สามารถแลกเปลี่ยนเวลาเล่นเกมวีดิทัศน์ หรือการเดินทางไปล่าขุมทรัพย์ ในเกมคอมพิวเตอร์

การเสริมแรงทางสังคม (Social) ก็มีความสำคัญไม่น้อย เมื่อครูกล่าวยกย่อง (Praise) และยอมรับ (Approval) พฤติกรรมที่เหมาะสม อาจเป็นวาจา หรือการแสดงออก (Expression) อาทิ การยิ้ม ตบหลังเบาๆ หรือขยิบตา (Wink) จุดมุ่งหมายคือ การให้เด็กประพฤติตนอย่างเหมาะสม ด้วยการเสริมแรงทางสังคม

การเสริมแรงทางธรรมชาติ (Natural) เป็นผลลัพธ์โดยตรงจากพฤติกรรมเด็ก ตัวอย่างเช่น เด็กดิ้นรนเพื่อเปิดขวดน้ำผลไม้ แล้วพูดว่า “ช่วยด้วย” ผู้ใหญ่ที่อยู่ใกล้ช่วยเปิดขวดให้ ในกรณีนี้ เด็กได้รับการเสริมแรงตามธรรมชาติอันเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น ซึ่งจะทำให้เด็กมีแนวโน้มที่ร้องขอความช่วยเหลือในอนาคต

การสนองความจำเป็นของเด็กทุกคน ต้องอาศัยความรู้ของการเสริมแรงหลากหลายรูปแบบ ทำให้ครูสามารถเข้าแทรกแซงเพื่อแก้ไข (Intervention) ตามสภาวะของเด็กแต่ละคน

แหล่งข้อมูล:

  1. Morrison, George S. (2014). Fundamentals of Early Childhood Education (7th Ed). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc.
  2. Positive Reinforcement - http://www.positivereinforcementforkids.com/ [2016, March 20].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน
sirikul