หน้าหลัก » Blogs » เรียนอนุบาลนั้น . . . สำคัญไฉน? (ตอนที่ 4 และตอนจบ)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


วิธีการ Montessori เป็นอีกการศึกษาทางเลือกหนึ่ง (Alternative approach) ที่พัฒนาโดย Maria Montessori ผู้มีชีวิตอยู่ระหว่าง ปี พ.ศ. 2413 ถึง 2495 และมีการนำไปปฏิบัติในโรงเรียนประมาณ 30,000 แห่งทั่วโลก สำหรับเด็กตั้งแต่เกิดจนอายุได้ 18 ปี โดยเน้นหนักเรื่องความเป็นการพึ่งพาตนเอง (Independence) อิสรภาพอย่างมีข้อจำกัด (Freedom within limits) และความเชื่อในพัฒนาการทางจิตวิทยาของเด็กตามธรรมชาติ ตลอดจนความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในสังคม

Montessori เป็นรูปแบบ (Mode) ของพัฒนาการมนุษย์ (Human development) ซึ่งประกอบด้วย 2 ส่วน โดยส่วนแรก เด็กและผู้ใหญ่ที่กำลังเติบโต มีปฏิสัมพันธ์ทางจิตวิทยากับสภาพแวดล้อม ผ่านการสร้างด้วยตนเอง (Self-construction) และในส่วนที่สอง เด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ขวบ มีเส้นทางตั้งแต่แรกเกิด (Innate path) ของพัฒนาการทางจิตวิทยา

จากการสังเกตของ Maria Montessori เธอเชื่อว่า เด็กมีอิสระในการเลือก หรือทำตามอำเภอใจ ภายในสภาพแวดล้อมที่ได้รับการตระเตรียมตามแบบอย่างของเธอ [การเรียนรู้ของเด็ก] ก็จะดำเนินไปตามธรรมชาติ (Spontaneous) เพื่อพัฒนาการที่ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด (Optimal)

ในปี พ.ศ. 2500 เธอมองเห็นลักษณะพิเศษ (Characteristics) ในจิตวิทยามนุษย์ซึ่งเธอและทีมงานเรียกว่า “แนวโน้มของมนุษย์” (Human tendencies) อาทิ การพิทักษ์ตนเอง (Self-preservation) การปรับตัวเข้ากับ (Orientation)/การเปลี่ยนแปลง (Manipulation) สภาพแวดล้อม ระเบียบวินัย (Order) การสำรวจ การสื่อสาร กิจกรรมที่มีจุดมุ่งหมาย ความแม่นยำ (Exactness) การปฏิบัติซ้ำ (Repetition) การสรุปความคิด (Abstraction) และการคิดอย่างมีตรรกะ (Mathematical mind)

ในวิธีการนี้ “แนวโน้มมนุษย์” คือพฤติกรรมที่ผลักดันทุกๆ ชั้นตอนของพัฒนาการ และการศึกษาควรสนองตอบและทำให้ง่ายต่อการแสดงออก (Expression) ดังกล่าว โดยการเตรียมสภาพแวดล้อม ด้วยกิจกรรมปฏิบัติที่มีหลากหลายภายใต้ชื่อของ "Montessori" และการกำกับของสมาคมมอนเทสซอรี่นานาชาติ (Association Montessori Internationale : AMI) และสโมสรมอนเทสซอรีอเมริกัน (American Montessori Society : AMS) อันได้แก่

  • การก่อสร้าง (Construction) ไปตามสัดส่วนของเด็กและความต้องการของเด็ก
  • ชั้นเรียนที่มีส่วนผสมของเด็กอายุต่างๆ กัน ส่วนมากจะมีอายุระหว่าง 2½ หรือ 3 ถึง 6 ขวบ
  • เด็กมีสิทธิเลือกกิจกรรมภายในกรอบที่กำหนดล่วงหน้า (Prescribed range)
  • ช่วงเวลาเรียน [ปฏิบัติการ] ที่จะไม่ถูกขัดจังหวะ (Uninterrupted block of time)
  • แบบอย่างของการค้นหา (Discovery) หรือที่เรียกว่า “Constructivist” ซึ่งนักเรียนจะเรียนรู้แนวความคิด (Concept) จากการลงมือปฏิบัติ [จับต้อง] วัสดุ (Material) แทนการปฏิบัติตามคำสั่งโดยตรง (Direct instruction)
  • วัสดุการศึกษาพิเศษ ที่พัฒนาโดย Maria Montessori และทีมงาน
  • ความสวยงาม และกลมกลืน ตลอดจนความสะอาดของสภาพแวดล้อม
  • การจัดแจงสถานที่ที่เอื้ออำนวยต่อการเคลื่อนไหวและทำกิจกรรม แต่มีระเบียบวินัย

นอกจากนี้ โรงเรียน Montessori หลายแห่งออกแบบโปรแกรมการสอน โดยอ้างอิงแบบอย่างของพัฒนาการมนุษย์ ตามผลงานตีพิมพ์ของเธอ และใช้วิธีการสอน (Pedagogy) บทเรียน และวัสดุ ที่เธอเสนอแนะจากหลักสูตรฝึกอบรม ที่เธอพัฒนาขึ้นตลอดชีวิตการทำงานของเธอ

แหล่งข้อมูล

  1. Maria Montessori - http://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Montessori [2013, February 23].
  2. Montessori education - http://en.wikipedia.org/wiki/Montessori_education [2013, February 23].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน