หน้าหลัก » Blogs » แหล่งขุมทอง ห้องสมุดดิจิทัล (ตอนที่ 1)

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


นางผุสดี ตามไท รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร มอบนโยบายด้านการศึกษาต่างๆ เพื่อสร้างกรุงเทพฯ ให้เป็นมหานครแห่งการเรียนรู้ อาทิเช่น สอนเด็กไทยให้มีวินัย โตไปไม่โกง เสริมภาษาอังกฤษแข็งแรง พร้อมรับประชาคมอาเซียน จัดทำกวดวิชาออนไลน์ฟรีให้เด็กมัธยม โครงการพัฒนาทักษะดนตรี เปิดห้องสมุดเพื่อการศึกษา (E-library) ให้ครบทุกโรงเรียน ส่งเสริมการอ่าน ติดตั้ง Hi-Speed Wi-Fi ในโรงเรียนฟรี จัดโครงการคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องต่อนักเรียน 1 คน เพิ่มโรงเรียนสองภาษาทั้งไทย-อังกฤษ และไทย-จีน และโรงเรียนนำร่องสอนภาษามลายู

ห้องสมุดดิจิทัล (E-library) คือห้องสมุดที่เก็บชุดข้อมูลต่างๆ ไว้ในรูปแบบดิจิทัล (ซึ่งเป็นรูปแบบที่ตรงข้ามกับรูปเล่ม วัสดุย่อส่วน หรือสื่อรูปแบบอื่นๆ) และสามารถเข้าถึงได้ด้วยคอมพิวเตอร์ ข้อมูลดิจิทัลอาจจัดเก็บในหน่วยความจำของคอมพิวเตอร์เอง หรือเข้าใช้งานผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ กล่าวคือ เป็นระบบการสืบค้นข้อมูลสารสนเทศชนิดหนึ่ง

ในบริบทของโครงข่ายแห่งความเป็นเลิศในห้องสมุดดิจิทัล (Network of Excellence on Digital Libraries : DELOS) นักวิจัยและนักปฏิบัติการห้องสมุดดิจิทัล ได้สร้างแบบจำลองการอ้างอิงในห้องสมุดดิจิทัล ซึ่งนิยามห้องสมุดดิจิทัลว่า “องค์กรที่มีแนวโน้มเสมือนจริงซึ่งรวบรวม จัดการ และรักษาข้อมูลแบบดิจิทัลในระยะยาวได้อย่างครอบคลุม และให้ข้อมูลแก่กลุ่มผู้ใช้เป้าหมายผู้เชี่ยวชาญข้อมูลด้านนั้นๆ เป็นพิเศษ อีกทั้งมีคุณภาพและสอดคล้องกับนโยบายการจัดหมวดหมู่ที่ครอบคลุม

มีการใช้คำว่า “ห้องสมุดดิจิทัล” ในสื่อสิ่งพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2531 ในรายงานแก่องค์กรริเริ่มงานวิจัยแห่งชาติ คำว่า “ห้องสมุดดิจิทัล” เป็นที่นิยมมากขึ้นครั้งแรกโดยกลุ่มริเริ่มห้องสมุดดิจิทัล รวมทั้งองค์การบริหารการบิน (National Aeronautics and Space Administration : NASA) ในปี พ.ศ. 2487

ต่อมามีนำไปใช้มากในบทความ โดยวันเนวาร์ บุช (Vannevar Bush) ในปี พ.ศ. 2488 ซึ่งจุดประกายมุมมองไม่เพียงแต่ทางด้านเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงประสบการณ์ของผู้ใช้อีกด้วย เริ่มมีการใช้คำว่า “ห้องสมุดเสมือนจริง” สลับไปมากับคำว่า “ห้องสมุดดิจิทัล” แต่ปัจจุบัน ได้มีการนำคำนี้ไปใช้เรียกห้องสมุดเสมือนจริงในบริบทอื่นๆ อาทิเช่น ห้องสมุดที่รวบรวมข้อมูลแบบกระจาย

มีการแบ่งแยกระหว่างข้อมูลที่สร้างในรูปแบบดิจิทัล หรือที่รู้จักกันในนาม “ดิจิทัลโดยกำเนิด” (Born-digital) และข้อมูลที่แปลงมาจากสื่อกายภาพ (Physical media) อาทิเช่น หนังสือ โดยทำให้เป็นสื่อดิจิทัล คำว่า “ห้องสมุดแบบผสม” (Hybrid library) บางครั้งใช้กับห้องสมุดที่มีทั้งข้อมูลแบบสิ่งพิมพ์ และแบบดิจิทัล อาทิเช่น ห้องสมุดความทรงจำอเมริกัน (American Memory) ซึ่งเป็นห้องสมุดดิจิทัลในห้องสมุดรัฐสภา (Library of Congress) ของสหรัฐอเมริกา

ห้องสมุดดิจิทัลที่สำคัญบางแห่งยังให้บริการเก็บเอกสารสำคัญในระยะยาว อาทิเช่น Internet Archive เป็นแหล่งเก็บเอกสารสำคัญบนอินเตอร์เน็ต ห้องสมุดดิจิทัลอื่นๆ เช่น ห้องสมุดดิจิทัลสาธารณะแห่งสหรัฐอเมริกา (Digital Public Library) of America) จัดทำข้อมูลดิจิทัลให้สามารถเข้าถึงได้อย่างทั่วถึงผ่านห้องสมุดสาธารณะแห่งต่างๆ

แหล่งข้อมูล:

  1. ASTV ผู้จัดการออนไลน์. (2556). “ผุสดี” เดินหน้าสร้างเด็ก กทม.เก่งอังกฤษรับประชาคมอาเซียน. - http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9560000052885&Keyword=%a1%d2%c3%c8%d6%a1%c9%d2 [2013, May 10].
  2. Wikipedia. (2556). E-library - http://en.wikipedia.org/wiki/Elibrary [2013, May 10].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน
supawan