หน้าหลัก » Blogs » โขนชุดศึกกุมภกรรณ ตอนโมกขศักดิ์

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


สวัสดีค่ะคุณพ่อคุณแม่ ยังจำกันได้ไหมคะ เมื่อตอนเด็กๆ เราเคยท่องกลอนโมกขศักดิ์ ตอนศึกกุมภกรรณ จากเรื่องรามเกียรติ์ บทนี้

       บัดนั้น      พระยาพิเภกยักษี
เห็นพระองค์ทรงโศกโศกี   อสุรีกราบลงกับบาทา
ทูลว่าพระลักษณ์สุริยวงศ์    ยังไม่ปลงชีวังสังขาร์
อันโมกขศักดิ์อสุรา    พรหมาประสิทธิ์ประสาทไว้ฯ

หากคุณพ่อคุณแม่ยังจำความสนุกของรามเกียรติ์ตอนนี้ได้ ครูชมพูมีข่าวดีมาบอกค่ะ ว่าปีนี้เรากำลังจะมี “โขนพระราชทาน” ชุดศึกกุมภกรรณ ตอนโมกขศักดิ์ ซึ่งขณะนี้เปิดจำหน่ายบัตรแล้วค่ะ หากอยากได้ที่นั่งดีๆ ก็คงต้องรีบกันหน่อยนะคะ บัตรมีจำหน่ายที่ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ มีราคา 1,520 บาท 1,020 บาท 820 บาท 620 บาท 420 บาท และรอบนักเรียน 120 บาทค่ะ โดยการแสดงจะเริ่มตั้งแต่วันเสาร์ที่ 9 พฤศจิกายน ถึงวันพฤหัสบดีที่ 5 ธันวาคม 2556 หยุดทุกวันจันทร์ แสดง ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

โขน เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทยที่หลอมรวมศิลปะของชาติหลากหลายแขนง นับแต่วรรณกรรม วรรณศิลป์ นาฏศิลป์ คีตศิลป์ หัตถศิลป์ และพัสตราภรณ์อันงดงามตามแบบฉบับโบราณ รวมถึงการจัดฉากและแสง เสียง ที่ยิ่งใหญ่ ตลอดจนการฝึกซ้อมเพื่อความพร้อมของการแสดง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มีพระราชเสาวนีย์ว่า ทุกวันนี้ประชาชนชาวไทยไม่ใคร่มีโอกาสได้ชมโขน เนื่องจากการจัดการแสดงโขนแต่ละครั้งไม่ใช่เรื่องง่าย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประชุมผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับโขน และงานหัตถศิลป์แขนงต่างๆ “โขนพระราชทาน” จึงเกิดขึ้นโดยพระราชประสงค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงอนุรักษ์การแสดงโขนอันเป็นศิลปวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่ายิ่งของชาติไทย และทรงมีพระราชดำริให้สรรหา รับสมัครและคัดเลือกนักเรียนการแสดงจากวิทยาลัยนาฏศิลป์ทั่วทุกภูมิภาคมาฝึกการแสดงโขนกับศิลปินอาวุโสของกรมศิลปากร เพื่อการนี้โดยเฉพาะเลยค่ะ และยังโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเครื่องแต่งกายโขนขึ้นใหม่ทั้งหมด โดยทรงกำชับให้ยึดถือรูปแบบเครื่องแต่งกายโขนแบบโบราณ แต่มีความคงทนและสวยงามตระการตายิ่งขึ้น ตลอดจนให้ปรับปรุงวิธีแต่งหน้าโขน และใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการจัดสร้างฉากโขนแต่ละฉากซึ่งมีความวิจิตรพิสดารอย่างยิ่งค่ะ “โขนพระราชทาน” นี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ โปรดเกล้าฯ จัดให้มีการแสดงมาแล้ว 4 ชุด คือ ปี 2550 และ ปี 2552 ชุดพรหมมาศ ปี 2553 ชุดนางลอย ปี 2554 ชุดศึกมัยราพณ์ และปี 2555 ชุดจองถนนค่ะ ครูชมพูขอแนะนำว่า เป็นโอกาสที่ดียิ่งของประชาชนคนไทยจริงๆ ค่ะ เพราะนอกจากจะได้รับความเพลิดเพลิน สนุกสนาน และมีความภาคภูมิใจ ในศิลปวัฒนธรรมประจำชาติแล้ว ยังได้ข้อคิดเป็นคติเตือนใจอีกด้วยค่ะ เพราะเรื่องรามเกียรติ์นี้เป็นเรื่องการต่อสู้ระหว่างฝ่ายธรรมะซึ่งมีพระราม และกองทัพลิงเป็นตัวแทน กับฝ่ายอธรรมซึ่งมีทศกัณฐ์ และหมู่ยักษ์เป็นตัวแทนค่ะ ก่อนพาลูกไปชม ครูชมพูมีเรื่องย่อมาให้คุณพ่อคุณแม่เล่าให้ลูกฟัง เพื่อลูกจะได้เข้าใจเนื้อเรื่องง่ายขึ้น ดังนี้ค่ะ

ทศกัณฐ์มีน้องชายชื่อกุมภกรรณเป็นพญายักษ์ซึ่งอยู่ในธรรม รักษาสัจจะ สุจริต และยุติธรรม หลังจากที่พญามัยราพณ์หลานชายตายไป ทศกัณฐ์ยังต้องการทำศึกสงครามกับฝ่ายพระราม จึงเรียกกุมภกรรณน้องชายมาปรึกษา กุมภกรรณตรึกตรองถึงสาเหตุการศึกเห็นว่า ต้นเหตุมาจากทศกัณฐ์ไปลักพานางสีดามเหสีของพระรามมาไว้ในอุทยานกรุงลงกา จึงบอกให้ทศกัณฐ์ส่งคืนนางไปเสีย แต่ทศกัณฐ์หลงใหลในรูปโฉมนางสีดา จึงโกรธ ประกาศโทษและขับไล่กุมภกรรณ เมื่อกุมภกรรณเห็นว่าทัดทานไม่ได้ผล จึงจำใจรับอาสาออกทำสงคราม โดยจะนำหอกโมกขศักดิ์อันมีฤทธิ์ร้ายกาจ ซึ่งฝากไว้กับพระพรหมบนสรวงสวรรค์

กุมภกรรณขึ้นไปทูลขอหอกโมกขศักดิ์ แต่ด้วยเหตุอาเพศที่ต้องเสียสัจสุจริต หอกจึงเป็นสนิมทั้งสี่คม พระพรหมบอกถึงวิธีแก้ไขให้ กุมภกรรณจึงนำหอกโมกขศักดิ์ไปประกอบพิธีลับหอกที่เขาทับทิมริมแม่น้ำ โดยตั้งโรงพิธีใหญ่พร้อมทั้งเครื่องบูชาอย่างครบถ้วนตามตำรา และได้สั่งไพร่พลกวดขันดูแลมิให้สิ่งปฏิกูลใดๆ ผ่านเข้ามาเป็นอันขาด ทางฝ่ายพระราม พิเภกกราบทูลว่า กุมภกรรณไปประกอบพิธีลับหอก ถ้าสำเร็จจะมีฤทธิ์ร้ายกาจนักและทูลว่า โดยอุปนิสัยของกุมภกรรณเป็นพญายักษ์ที่รักความสะอาด สิ่งที่จะทำลายพิธีได้ คือ ให้หนุมานและองคตแปลงกายเป็นหมาเน่าและกาที่จิกกินซากหมาเน่า ลอยผ่านเข้าไปใกล้บริเวณพิธี เมื่อกุมภกรรณได้กลิ่นก็จะประกอบพิธีต่อไม่ได้ พญาลิงทั้งสองรับอาสาไปทำลายพิธีตามคำแนะนำของพญาภิเภก เมื่อกุมภกรรณเสียพิธีจึงยกทัพออกรบ พระรามให้พระลักษณ์คุมกองทัพออกรบ แต่พระลักษณ์เป็นฝ่ายเสียทีถูกหอกโมกขศักดิ์ปักพระอกจนสลบลง หนุมานจะฉุดถอนอย่างไรก็ไม่สำเร็จ กุมภกรรณจึงยกกองทัพกลับกรุงลงกา

สุครีพใช้ให้ให้นิลนนท์ไปบอกข่าวและอัญเชิญให้พระรามเสด็จมาสนามรบ พระรามเสียพระทัยและถามพิเภกถึงวิธีแก้ไข พิเภกทูลว่าสรรพยาที่จะแก้ฤทธิ์หอกนี้ได้ คือ ต้นสังกรณีตรีชวาและน้ำปัญจมหานที แต่ที่สำคัญที่สุดคือ ถ้าแสงพระอาทิตย์สาดส่องเมื่อใดจะหมดโอกาสแก้ไขได้ หนุมานรับอาสาเหาะขึ้นไปบนฟ้าเข้าฉุดรถพระอาทิตย์ จนตนเองถูกแสงอาทิตย์เผาตาย พระอาทิตย์เห็นเหตุการณ์ประหลาด จึงชุบชีวิตหนุมานขึ้นมาแล้วถามถึงสาเหตุ ในที่สุดพระอาทิตย์ก็ช่วยเหลือโดยชักรถหลบเข้าไปในกลีบเมฆ หนุมานไปเก็บสรรพยา และน้ำปัญจมหานทีจากกรุงอโยธยามาถวายพระราม พระรามให้พิเภกบดยาแก้หอกโมกขศักดิ์ได้สำเร็จ พระรามพระลักษณ์พร้อมกองทัพก็กลับคืนสู่พลับพลา

เป็นอย่างไรบ้างคะ แค่อ่านเรื่องก็สนุกแล้วใช่ไหมคะ ถ้าได้ไปชมโขนจะยิ่งสนุกใหญ่เลยค่ะ เพราะการแสดงที่ผ่านมานั้นยิ่งใหญ่และสวยงามตระการตาทุกตอน ครูชมพูซื้อบัตรแล้วค่ะ คุณพ่อคุณแม่รีบหน่อยนะคะ พบกันใหม่สัปดาห์หน้า สวัสดีค่ะ

บรรณานุกรม

  1. เสาชิงช้า หน้าโบสถ์พราหมณ์. (2555). โขนพระราชทาน. หนังสือพิมพ์แนวหน้า. [ค้นคว้าเมื่อ 18 มิถุนายน 2556].
  2. ไทยทิคเก็ตเมเจอร์. (2556). การแสดงโขนชุด ศึกกุมภกรรณ ตอน โมกขศักดิ์. http://www.thaiticketmajor.com/performance/performance-detail.php?sid=1898 [ค้นคว้าเมื่อ 18 มิถุนายน 2556].
  3. Khon Performance. (2556). Thai art performance. www.facebook.com/pages/Khon-Performance [ค้นคว้าเมื่อ 18 มิถุนายน 2556].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน