หน้าหลัก » Blogs » โรงเรียนพอเพียง (Sufficiency School) - ตอนที่ 1

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


โรงเรียนพอเพียง

ดร.วิรัช อภิเมธีธำรง ประธานกรรมการ อินทัช เปิดเผยเมื่อไม่นานามานี้ถึงโครงการ “เยาวชนพอดี โรงเรียนพอเพียง” ว่าเป็นโครงการที่น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ เพื่อให้เด็กนักเรียน นักศึกษา และชุมชน ร่วมกันคิดสร้างสรรค์ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนของตนเองโดยนำความรู้และฐานทุนที่มีอยู่ในชุมชนมาดำเนินการเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของคนในชุมชนอย่างแท้จริง เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของเยาวชน และชุมชนให้ดีขึ้น สามารถพึ่งพาตน เองได้ อันจะนำไปสู่ความเข้มแข็งอย่างยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยการบูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการเรียนการสอนระดับปฐมวัยนั้น หมายถึงการจัดการเรียนการสอนสำหรับเด็กระดับปฐมวัยระดับปฐมวัยให้สอดคล้องกับแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งเป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำรัสชี้แนะแนวทางดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทย การบูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการเรียนการสอนระดับปฐมวัยโดยรวมนั้นเป็นการสอนให้เด็กๆ รู้จักพอประมาณ มีเหตุมีผล และมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีต่อการมีผลกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน โดยมีหลักการสำคัญ 5 ประการ คือ

  1. จัดกรรมให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและเด็ก
  2. เด็ก ครู ผู้ปกครอง และชุมชน มีส่วนร่วมในกิจกรรม
  3. กิจกรรมสอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย
  4. กิจกรรมสอดคล้องกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
  5. บูรณาการทักษะทางวิชาการลงในกิจกรรม
  6. ใช้วัสดุท้องถิ่นและนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นหลักคิดในการผลิตสื่อประกอบการเรียนการสอน

ประการแรก จัดกรรมให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและเด็ก หมายถึง การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่คำนึงถึงสภาพเศรษฐกิจ สภาพแวดล้อม สังคม ศาสนาของชุมชนโดยรอบโรงเรียน จัดกิจกรรมให้สอดคล้องกับวัยของเด็ก เช่น กิจกรรมพาเด็กนักเรียนไปปลูกผัก หากโรงเรียนอยู่ติดกับแปลงผักหรือมีแปลงผัก และคนในชุมชนโดยมากปลูกผักเป็นอาชีพ หากโรงเรียนอยู่ใกล้ทะเล ครูสามารถพาเด็กๆ ไปทำกิจกรรมริมชายหาด หรือ หากโรงเรียนอยู่ใกล้ตลาดน้ำและคนในชุมชนส่วนมากขายเครื่องจักสาน ก็สามารถพาไปสอนกิจกรรมทำเครื่องจักสานที่ตลาดได้ นอกจากนี้ควรมีการประเมินค่าใช้จ่ายของกิจกรรมต่างๆ ให้พอเหมาะกับงบประมาณที่โรงเรียนมี และไม่ควรจัดกิจกรรมที่ยากเกินวัยหรือเป็นอันตรายต่อเด็กระดับปฐมวัย เช่น การใช้ของมีคม การใช้เคียวเกี่ยวข้าว การประกอบอาหารที่ยากและซับซ้อน

ประการที่สอง เด็ก ครู ผู้ปกครอง และชุมชน มีส่วนร่วมในกิจกรรม หมายถึง การจัดกิจกรรมที่ครู เด็ก ผู้ปกครอง และชุมชนต่างมีส่วนร่วมด้วยกัน โดยเด็กๆ มีส่วนร่วมในการวางแผนและปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ครูมีหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกให้กิจกรรมดำเนินไปด้วยดี ส่วนผู้ปกครองและคนอื่นๆ ในชุมชน มีหน้าที่เป็นวิทยากรให้ความรู้กับเด็กๆ โดยในกิจกรรมครูไม่ควรทำหน้าที่สอนด้วยการออกคำสั่งและให้เด็กฟังอย่างเดียว แต่ควรช่วยให้เด็กได้ปฏิบัติและฝึกคิดเองมากกว่า นอกจากนี้ครูไม่ควรจัดกิจกรรมในบรรยากาศที่เคร่งเครียด และยากเกินวัย ควรช่วยให้เด็กเรียนรู้ในสิ่งที่สัมพันธ์กับประสบการณ์เดิมของเด็กมาก่อนแล้ว ผู้ปกครองและชุมชนเองก็ไม่ควรผลักภาระให้หน้าที่การดูแลเด็กเป็นหน้าที่ของครูแต่เพียงฝ่ายเดียว แต่ควรมีการร่วมมือและประชุมปรึกษาร่วมกันทุกๆ ฝ่ายก่อนการจัดกิจกรรมใดๆ

ประการที่สาม กิจกรรมสอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย หมายถึง การมีวิธีการจัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้ผ่านการฝึกปฏิบัติ จัดกิจกรรมที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการของเด็กอย่างสมวัย ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา โดยครูควรสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีให้เด็ก สอนให้เด็กสามารถช่วยเหลือตัวเองในชีวิตประจำวันได้สมกับอายุ เช่น สอนทักษะการว่ายน้ำ การข้ามถนน การรับประทานอาหาร การปฐมพยาบาลขั้นต้น มีการเน้นให้เด็กๆ ได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการเล่น และการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้งห้า ได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ด้วยตนเอง มีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลและวัตถุต่างๆ อย่างเหมาะสมกับวัย

แหล่งข้อมูล:

  1. จัดตั้งโครงการเยาวชนพอดี โรงเรียนพอเพียง - http://www.naewna.com/local/74836 [2014, April 1].
  2. Do&Don't รูปแบบการจัดกิจกรรมบูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในระดับปฐมวัย -http://www.sufficiencyeconomy.org/ebook/ebook508/#/1/ [2014, April 5]
  3. ตามรอยพ่อ ชีวิตพอเพียง สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน- http://www.sufficiencyeconomy.org/ebook/ebook305/#/8 [2014, April 5].

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน