หน้าหลัก » Blogs » ไปเชียร์การแข่งขันเรือยาวกันดีกว่า

สารบัญ

บทความที่เกี่ยวข้อง


สวัสดีค่ะคุณพ่อคุณแม่ “พาลูกเรียนรู้โลกกว้าง” สัปดาห์นี้ ครูชมพูจะชวนคุณพ่อคุณแม่พาลูกไปชมการแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานฯ จังหวัดพิษณุโลก พิธีทอดผ้าป่าหัวเรือ การประกวดกองเชียร์ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ กันในวันหยุดสุดสัปดาห์นี้ค่ะ เขาจะมีการแข่งขันเรือยาว 5 ประเภท ได้แก่ เรือใหญ่ซึ่งใช้ฝีพายตั้งแต่ 41-55 คน เรือกลาง ใช้ฝีพายตั้งแต่ 31-40 คน เรือเล็ก ใช้ฝีพายไม่เกิน 30 คน เรือจิ๋ว ใช้ฝีพายไม่เกิน 12 คน และเรือเชื่อมความสามัคคีท้องถิ่น งานมี 2 วันคือ วันที่ 21 และ 22 กันยายน 2556 ตั้งแต่เวลา 08.00 - 16.00 น. ที่บริเวณริมแม่น้ำน่าน หน้าวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดพิษณุโลกค่ะ

การแข่งเรือยาวนี้เป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของจังหวัดพิษณุโลก ที่ได้ยึดเป็นประเพณีมาเป็นเวลานานจนถึงปัจจุบันนี้ ตามปกติแล้ว จังหวัดพิษณุโลกจะจัดงานแข่งเรือยาวประเพณีประมาณต้นเดือนตุลาคมของทุกปี หลังจากนำผ้าห่มองค์พระพุทธชินราช จะมีการประกวดขบวนเรือ การแข่งเรือยาวประเพณี และมีการประดับขบวนเรือยาวต่างๆ สวยงามน่าชมทีเดียวค่ะ

ประเพณีแข่งเรือ เป็นประเพณีการละเล่นในยามน้ำหลากของคนไทยที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ มีการแข่งเรือควบคู่ไปกับการทำบุญ ปิดทอง ไหว้พระ และงานกฐิน ช่วยสร้างบรรยากาศให้งานบุญครึกครื้นขึ้นค่ะ ประเพณีแข่งเรือดั้งเดิมนั้นเป็นการละเล่นที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไทยในชนบทที่อยู่อาศัยใกล้น้ำ ในช่วงเดือนสิบเอ็ดและเดือนสิบสอง ชาวบ้านเว้นว่างจากการทำไร่ทำนา เป็นโอกาสที่หนุ่มสาวได้พบปะเกี้ยวพาราสีกัน ได้เห็นฝีไม้ลายมือของชายอกสามศอก ได้เห็นความสามัคคีพร้อมเพรียงของเหล่าหนุ่มฝีพาย การแข่งเรือมักมีการเล่นเพลงเรือ เพลงปรบไก่ เพลงครึ่งท่อน และสักวาโต้ตอบกันระหว่างหนุ่มสาวหลังการแข่งเรือ เป็นการใช้ฝีปากไหวพริบและความเป็นเจ้าบทเจ้ากลอนโต้ตอบกัน ได้แสดงความสามารถทั้งหญิงและชาย ผู้ดูมีทั้งอยู่ริมตลิ่ง และที่พายเรือกันไปเป็นหมู่ ต่างสนุกสนานกันทั่วหน้า แต่ปัจจุบัน แม้ประเพณีการแข่งเรือยังมีเหลืออยู่บ้าง แต่เราไม่ค่อยจะได้ยินเสียงเพลงเห่เรือของฝีพายและของชาวบ้าน กลับได้ยินเพลงลูกทุ่งจากกองเชียร์แทน เพราะขาดผู้รู้คุณค่าและไม่มีใครสนใจที่จะรักษาไว้ จึงไม่ได้สนับสนุนผู้มีความรู้ ความสามารถในการเห่เรือให้สืบทอดประเพณีนี้ต่อไปค่ะ

สิ่งที่น่าสนใจและควรชี้ชวนให้ลูกดูก็คือ เรือที่ใช้แข่งซึ่งเป็นเรือยาวที่ทำจากท่อนซุงทั้งต้น การต่อเรือยาวต้องใช้ความรู้ ความชำนาญมาก จึงจะได้เรือที่สวยและแล่นได้เร็วเวลาพายค่ะ ทั้งนี้ ช่างขุดเรือจะใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านไทยพิจารณาดูไม้ว่าจะเอาส่วนไหนทำหัวเรือ หางเรือ และท้องเรือ ซึ่งช่างขุดเรือส่วนใหญ่จะนิยมใช้โคนต้นไม้เป็นหัวเรือ ใช้ปลายไม้เป็นท้ายเรือ รูปทรงเรือหัวโตท้ายเรียวคล้ายปลาช่อน เพราะเชื่อว่าจะเปิดน้ำได้ดี ทำให้เรือวิ่ง แต่ช่างบางคนนิยมใช้ปลายไม้ทำหัว โคนไม้ทำท้าย เรือลักษณะนี้หัวเรียวท้ายโตค่ะ ก่อนขุดจะตั้งศาลเพียงตาอัญเชิญนางไม้ขึ้นศาลฯ เมื่อขุดเรือเรียบร้อยแล้วจะเชิญขึ้นเป็นแม่ย่านางประจำเรือ โดยมีคติความเชื่อหลากหลายวิธีที่เป็นพื้นฐานในการตั้งชื่อเรือแล้วแต่ความนิยมหรือความเชื่อของเจ้าของเรือแต่ละลำ สมัยโบราณนิยมเชิญแม่ย่านางประทับทรงเพื่อขอให้ตั้งชื่อให้ รวมทั้งถามถึงอาหาร เครื่องแต่งกาย สีเสื้อ และสีผ้าแพรประดับโขนเรือให้ถูกโฉลกกับแม่ย่านางเพื่อเป็นมงคลแก่ทีมเรือให้ประสบชัยชนะในการแข่งขัน ส่วนใหญ่นิยมตั้งชื่อว่า “เจ้าแม่” กับ “เทพ” นำหน้า เพราะเชื่อว่าแม่ย่านางเรือเป็นผู้หญิง ส่วนที่เรียกว่า เทพ นั้น เพราะถือกันว่า นางไม้หรือนางตะเคียนเป็นเทวดาประจำต้นไม้ เรือบางลำตั้งชื่อตามท้องถิ่นที่พบต้นไม้ เช่น เรือเทพธนูทอง เพราะนำไม้มาจากเขาธนูทอง บางลำตั้งชื่อตามจังหวัดที่เรือสังกัดอยู่ เช่น เรือเทพพิษณุ วัดใหญ่ บ้างก็ตั้งชื่อตามบุคคลสำคัญที่เคารพนับถือ เช่น เรือพรพระเทพ วัดบางทราย บ้างก็ตั้งชื่อตามหน่วยงานที่ฝีพายสังกัดอยู่ เพื่อประชาสัมพันธ์หน่วยงาน เช่น เรือตระเวนสายชล กก.ตชด.31 เรือบันเทิงทัพนาวา ทภ.3 หรือตั้งชื่อให้เป็นเดช อำนาจ เป็นที่หวั่นเกรงของคู่แข่ง เช่น เรือพญาอินทร์ บ้างก็ตั้งชื่อตามความฝันหรือเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นขณะขุดเรือ เช่น เรือเจ้าแม่ตะเคียนทอง เนื่องจากนางตะเคียนเข้าฝันขณะขุดเรือค่ะ

ส่วนที่สนุกที่สุดน่าจะเป็นการบรรยายการแข่งขัน (การพากย์เรือ) เพราะช่วยเพิ่มสีสันให้การแข่งขันดุเดือด เร้าใจอย่างยิ่งค่ะ ผู้บรรยายการแข่งขันเรือยาวประเพณี เป็นผู้ที่มีความรู้ในเรื่องประวัติความเป็นมา และการแข่งขันอย่างดี รู้จักความสมบูรณ์แข็งแกร่งของฝีพายแต่ละทีมและแม่นในกติกา รู้ร่องน้ำในแต่ละสนามว่าร่องไหนได้เปรียบเสียเปรียบจุดไหนอย่างไร อีกทั้งยังมีโวหารหรือมีศิลปะในการพูดดี เสียงดังก้องกังวาน มีลวดลายลีลาการพากย์ที่รวดเร็ว ดุเดือด เร้าใจ มีอารมณ์ขัน มีปฏิภาณไหวพริบว่องไว สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า เชื่อมโยงเหตุการณ์ต่างๆ ในสนามไปสู่จุดหรือประเด็นที่จะชี้นำสาระอันเป็นประโยชน์แก่ผู้ชม ผู้ฟังได้เป็นอย่างดีค่ะ

คุณพ่อคุณแม่ท่านใดพาลูกไปชมแล้ว เขียนมาเล่าให้ครูชมพูอ่านบ้างนะคะ แล้วพบกันใหม่สัปดาห์หน้า สวัสดีค่ะ

บรรณานุกรม

  1. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2556). ประเพณีแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานฯ จังหวัดพิษณุโลก. http://thai.tourismthailand.org/see-do/event-detail/4812?title=ประเพณีแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานฯ-จังหวัดพิษณุโลก. [ค้นคว้าเมื่อ 19 กันยายน 2556]
  2. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2556). http://www.wikalenda.com/งาน/ประเพณีแข่งขันเรือยาวชิงถ้วยพระราชทานฯ จังหวัดพิษณุโลก -038906.html. [ค้นคว้าเมื่อ 19 กันยายน 2556]
  3. เรือพายแห่งประเทศไทย, สมาคม. (มปป.). ประวัติกีฬาเรือยาวประเพณี. http://www.rcat.or.th/traditional.html [ค้นคว้าเมื่อ 19 กันยายน 2556]

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน